Ongi etorri Nafarroako Dantzen Atlasa gunera

Urdiaingo San Juango kantaita

Herritik San Juan baselizara erromerian jeisten da. Segizioa, berezko jantziarekin jantzita dauden neskak, txistulariengatik jarraitua eta hauen atzetik udaletxea apezarekin batera eta azkenik herriko jendeak osatzen dute. Meza ostean, aurretik...

LANTZEKO INAUTERIA

Ihauteri garaian, herrian momentu eta testuinguru ezberdinetan ospatzen den dantzari, Lantzeko Zortzikoa deritzo. Mozorroen ibilbidean zehar, Miel Otxin eta bere laguntzaileak zortzikoaren doinuaz ibiltzen dira karriketan zehar. Bukaeran, astearteko arratsaldean,...

Cortesko Cortesías

Cortesko paloteadoren dantza. Cortesiak Mikel Deunaren eguneko bi momentu ezberdinetan dantzatzen dira: goizean santua elizatik ateratzen denean, prozesioa hasi baino lehen; eta arratsaldez paloteadoren funtzioaren barruan. Cortesiak dantza sinplea da...

LAKUNTZAKO ALKATE DANTZA

Lakuntzako udalak lakuntzarrak eta herrira bertaratuak ogia, gazta eta ardoa jan-edatera gonbidatzen du eta momentu horietan dantzariak plazan biltzen dira eta ziklo hau osatzen duten zortzi dantzak dantzatzen dituzte: Ezpata...

Lakuntzako Ezpata Dantza

Dantzariak, lerro batean eta makilen bidez lotuta, plazan sartzen dira dantzatzen Alkate dantza hasteko tokira heltzen diren arte. Dantzariek gaztainondo, zume edo lizarrezko bi makil daramatzate mutur batetik eutsirik esku...

URDIAINGO GIZA DANTZA

Giza Dantza zirkulu ireki batean dantzatzen den dantza bat da, jai giro batean dantzatzen da, San Pedro baselizako zelaian ospatzen da, herriko festetan nola herriko plazan dantzatzen da kintoen festa...

Lakuntzako Alkate Dantza

Ezpata dantza bukatuta, azkeneko dantzaria lehendabiziko tokian jartzen da eta dantza hasten du. Dantzarien soka, eskuz hartuta, erlojuaren kontrako norabidean mugitzen da. Lehendabiziko bi dantzariek bost zortzikoak dantzatzen dituzte: bi,...

Lantzeko Zortzikoa

Inauteri garaian, herrian momentu eta testuinguru ezberdinetan ospatzen den dantzari, Lantzeko Zortzikoa deritzo. Eguneroko ibilbidea amaitzean, bai eguerdiz bai iluntzean dantzatu egiten da. Astearteko arratsaldean, partaideak herriko plazan elkartu egiten...

Lantzeko Kale jira

Mozorroen ibilbidean zehar, Miel Otxin eta bere laguntzaileak  zortzikoaren doinuaz ibiltzen dira karriketan zehar. Berez ez dira zortzikoaren pausoak betetzen ez eta bere koreografia ere, karriketan barna ibiltzen doazelako.Partaideek ibilbide...

Lakuntzako Alkate Dantzaren Zubia

Alkate dantzaren zortzikoak bukatzen direnean, dantzariek biribilketa bat egiten dute plazan barrena ingurutxoak hasi baino lehen. Lehendabiziko bikoteak zubi bat egiten du lotzen duen zapiarekin eta bere azpitik pasarazten ditu...

Lakuntzako Lehengo ingurutxoa

Dantza hau, ingurutxo izena duen arren, ez da plazaren inguruan dantzatzen, baizik eta plaza alde batetik bestera zeharkatuz musikak agintzen duen erritmoan. Dantzariak jartzen dira plazaren alde batekiko perpendikularki eta...

Lakuntzako Bigarren Ingurutxoa

Lehendabiziko ingurutxoa behin bukatuta, hasten dira dantzariak toki hortatik bigarren ingurutxoa. Honetan ere lehengoaren mugimendu orokorra errepikatzen da plaza zeharkatuz eta gero hasierako tokira itzuliz. Baina musika eta koreografia aldatzen...

Lakuntzako Porrusalda

Edozein arin-arin soinu erabil daiteke dantza honetarako

Lakuntzako Jota

Edozein jota soinu erabil daiteke dantza honetarako

Cortesko Pasacalles

Makil dantza honekin dantzariek santua laguntzen dute bere egunean egiten den prozesioan. Prozesioa irauten duen bitartean eta zehaztu gabeko unetan, dantzariek egiten dute makil dantza hau. Dantza honek balio du...

Cortesko Vals

Cortesko Paloteadoren makil dantza. Dantzak melodiatik jasotzen du izena. Musikaren erritmoa makilak joz eramatean eta beste mugimendu batzuk egitean datza dantza. Mugimendu horien artean Pasacallesean ikusitako “zubiak” eta “turbina” izeneko...

Cortesko Trenzado sencillo

Cortesko Paloteadoren Zinta dantza. Bi dantzarik eusten diote zintak duen hagari. Zintak  dantzariek hartzen dute eta denen artean zirkulu bat osatzen dute hagaren inguruan. Dantzariak ezker-eskuin gurutzatzen dira zintak hagan...

Cortesko Trenzado doble

Cortesko Paloteadoren beste zinta dantza da. Aurrekoaren antza dauka baina bere melodia biziagoa da. “Doble” izenlaguna dantzariek, une konkretu batzuetan elkar besarkatuz jiraka egiten dituzten mugimenduetatik dator. Jiratze horrek zinta...

Cortesko Jota

Jotaren erritmoarekin dantzatzen den makil dantza. Dantza honetan dantzariek tokiz aldatzen dute eta dauden zortzi postuetan dantzatzen dira. Dantzaren garapenak dantzariak banatzen ditu lauko bi taldetan. Dantza zubiekin hasten da, Valsaren...

Cortesko izenik gabeko Makil dantza

Cortesko Paloteadoren makil dantza, egun desagertua. Ez dago lekukotzarik. Máximo Sánchez-en arabera (1923an jaioa) bolero bat ere dantzatzen zen (Ortzadar Artxiboa). Agian makil dantza honi buruz ari zen.

Lakuntzako Alkate Dantzaren Biribilketa

Biribilketa edozein biribilketa soinurekin dantza daiteke.

Urdiaingo Jota

Herriko jota da, jai egunetan modu natural batean plazan dantzatzen den dantza da. Dantza sozial bat da, zirkulu batean jarrita dantzatzen da, ahal den neurrian neska-mutilak tartekaturik kokatzen direlarik. Jota honek...

Urdiaingo Zortzikoa

Dantza, gutxienez gizonezko 4 bikotez osatua dago. Horietatik, zortzikolariak besterik ez du dantzatzen; gainerakoek dantzaria laguntzen dute. Dantza, ezberdindutako lau atalez osatzen da. Dantza honen ezaugarria, esaldi musikal bakoitza oin...

Urdiaingo Porrusalda

Herriko porrusalda da, jai egunetan modu natural batean plazan dantzatzen den dantza da, beti jota ondoren dantzatzen da. Atal batez osatutako porrusalda da, aldi berean atal hori bi zatitan banatzen...

ABLITASKO DANZA DEL PLEGO

Desagertutako dantza. Etxean edo tabernan egiten zen joku dantza bat zen. Dantzak bi partaide zituen eta horietako batek paperezko orri bat zeraman sorbaldan gerrikotik zintzilik eta besteak su eman behar...

Ablitasko Plego dantza (berria)

Plego dantza tradizionalean oinarritutako joku dantza hau neskek eta mutilek tartekatuta dantzatzen dute. Neskak mutilek sorbaldatik zintzilik daramaten paperezko orria erretzen saiatuko dira.

ALKOZKO INGURUKOA

Jadanik ez da dantzatzen. Ingurutxoa erlojuaren orratzen kontrako norabidean eta bikotez osatutako biribilean dantzatzen den dantza multzo bat da. Bera izenak biribilean dantzatzeari egiten dio erreferentzia. Ingurutxoa osatzen duten dantzak...

Alkozko Ingurukoaren Soka dantza

Jadanik egiten ez den dantza. Dantza honen deskribapena F. Arrarasek (Arraras, 1987, 151) eman zuen. Mutilak, eskutik helduta, sartzen dira plazan doinuaren erritmora, ibiltzen, eta bi buelta ematen diote. Danbolinausi edo...

Alkozko Ingurukoaren Zortzikoa

Jadanik egiten ez den dantza. Arrarasek berak, nahiz eta testuan «Zortziko» deitu, partituretan «Belauntziko» deitzen dio. Eta, egia esateko, beste ingurutxoetan «zortziko» edo «belauntziko» gisa ezagutzen den dantzaren aldaera baten aurrean...

Alkozko Ingurukoaren Pañolo dantza

Jadanik egiten ez den dantza. Zortzikoan bikoteak jadanik osatuak daude eta Pañuelo dantza hasteko zapi baten bidez lotzen dira. Beste ingurutxoetan Inguru haundi izenarekin ere ezaguna da. Doinuaren erritmoa 2/4koa da....

Alkozko Ingurukoaren Inguruko dantza

Pañuelo dantza egin eta gero bikoteak, askatu gabe, dantza honi ekiten diote. Aurrekoa baino azkarragoa (⅜ erritmoan). Dantza translazioan eta tokian dantzatzen omen zen, txandaka: 8 konpas aurrerantz, 8 tokian...

Alkozko Ingurukoaren Fandangoa

Ingurutxoa bukatu ondoren egiten ziren Fandangoa eta Porrusalda. Lau mugimendutan egiten den fandangoa da. Arrarasek «Ultzamako fandangoa» (Arraras, 1987, 155) omen dena deskribatzen du. Zirkulu haundi batean dantzatzen zen. Mugimenduak...

Alkozko Ingurukoaren Bizkaiko dantza

Fandangoaren ondoren egiten zen dantza. Arrasasek berak dio Nafarroako beste tokitan Porrusalda edo Zakur dantza duela izena. Bi mugimenduak ditu: punteatua eta ezker-eskuin.

ALTSASUKO ZORTZIKOA

Sakanako Bailaran egiten diren soka dantzen taldeko da Altsasun egiten den zortziko, beste herrietan beste izenpean ezagutzen bada ere (Giza dantza, Alkate dantza). Altsasuko Zortzikoa jai egun berezietan egiten den dantza...

ALTSASUKO MOMOTXORROEN DANTZA

Momotxorroen dantza Altsasuko inauterietako pertsonaia hauek inauterietako astearte arratsaldean egiten dutena da. Momotxorroak, herrian zehar sakabanatuta, adar-jotze batek biltzen ditu. Dantza honen egitura dantza egiten den lekuaren araberakoa da: biribilean...

ARANOKO ZAHAGI DANTZA

Aranoko inaute-larunbatean egiten den dantza da zahagi dantza. Goizean zomorro zuriz jantzitako hainbat lagun makila luze banarekin ateratzen dira kalera bi ilaratan jarrita eta bere ondotik, edo aldameneko kale eta...

ARANTZAKO DANTZA LUZEA

Gaur egun Dantza luze izenarekin dira ezagunak Arantzako dantzak eta herriko bestetan (abuztuaren 15ean) dantzatzen dira. Aitzinean Inauteri garaian eta Sanjuanetan ere egiten ziren. Ziklo bat osatzen dute eta barnean...

Arantzako Zortzikoa

Arantzako Dantza Luzearen lehendabiziko dantza da eta tradizionalki mutilek egin eta egiten dute. Dantzak hiru pauso ditu: lehendabizi mutilek, txapela eskuetan dutela, agur egiten diote elkarri; gero jarraian bigarren eta...

Arantzako Hiru bueltakoa

Arantzan egiten diren bigarren mutil dantza da. Abiadura handiagoan egiten da eta aurrera joan ahala gero eta azkarrago.

ARBIZUKO ZORTZIKOA

Herriko Festeetan urteko kintoek dantzatzen duten soka dantza. FITXA ERAIKITZE LANETAN

ARESOKO INGURUTXOA

Ingurutxoa erlojuaren orratzen kontrako norabidean eta bikotez osatutako biribilean dantzatzen den dantza multzo bat da. Bere izenak biribilean dantzatzeari egiten dio erreferentzia. Ingurutxoa osatzen duten dantzak tradizioaren egoeraren arabera osatua...

Aresoko Soka dantza

Jadanik egiten ez den dantza da. Arrarasek (1987) ematen digu dantza honen berri. Jadanik egiten ez den dantza da. Dantzariak dantza honekin sartzen ziren plazan, musikaren erritmora ibiltzen zirelarik. Soka dantzaren...

Aresoko Zortzikoa

Bi maiordomoek elkarren aurrean egiten duten dantza da. Dantza hau egin aurretik zubia egiten da. Dantzarien bi lerroak geldirik daude eta bikoteek altxatzen dituzte zapia daramaten besoak, tunel antzeko bat...

Aresoko Inguru haundia

Neska-mutilak, bikoteka jarrita eta bi lerro osatuz frontoiari inguruka egiten duten dantza. Inguru haundia hiru aldiz egiten da Areson. Melodia 2/4 erritmoan dantzatzen da.

Aresoko Inguru txikia

Bikoteek inguruka eta zapiekin lotu gabe egiten duten dantza. Behin bakarrik egiten da. Inguru haundiaren melodia 2/4 erritmoan dantzatzen bazen, Inguru txikiak 3/8 erritmoa du, biziagoa.

ARIZKUNGO GAITA

FITXA ERAIKITZE LANETAN

ARRUAZUKO ZORTZIKOA

Herriko festen bezperan, San Pedro baselizara erromeria eta auzatea egin ondoren, herriko gazteek dantzatzen dute Arruazuko zortzikoa plazan. Zortzikoa 1994an berreskuratu egin zen urte asko galduta egon ondoren. Orain ikus...

Arruazuko Karrika dantza

Dantza honek ez du izenik eta Arruazuko Zortzikoaren parte da. Hala ere, lehendabiziko zortzikoen eta dantza honen artean musika eteten da eta soilik mantentzen da danborra, atabala, erritmoa markatuz. Zortzikoa...

Arruazuko Balts-Soka

Dantza honekin bukatzen da Arruazuko Zortzikoa. Karrika dantza egin eta segituan, dantza taldeak aldatzen du bere egitura hasierakora itzultzeko, hau da, denok soka batean eta zapiez lotuta. Horrela jarrita hasten...

Arruazuko Jota zaharra

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Arruazuko Jota

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Arruazuko Bolerak

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Auritzeko Karrika dantza

Plazatik irteteko eta ingurutxoaren azken dantza gisa, Karrika dantza batekin ateratzen zen. Donostiaren eta Irigarairen kaierek «Karrika soinu» batzuk ekartzen dituzte baina Karrika dantza bakarra. Irigaraik ematen digu honen inguruko...

AURITZEKO INGURUTXOA

Egiten ez den dantza da. Berez, ingurutxoen familiako dantza da, hau da bikoteka eta bi lerrotako zirkulu irekian egiten den dantza. Mantendu diren ingurutxoen gisan, hainbat dantza ezberdinez osatua dago:...

Auritzeko Pañolo dantza

Aurizko Ingurutxoaren lehendabiziko dantza da. Pañolo dantza Nafarroako ekialdeko dantza mistoetan erabiltzen den izena da. Hala ere, ondoko herriko melodiari beste izen bat ematen dio Donostiak: Surtzapi-dantza (Donostia, 1994, 2089). Bikoteak...

Auritzeko Dantza xea

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Auritzeko Belauntzikoa

Soka dantzekin gertatzen den moduan, Belauntzikoa soilik Arrarasek aipatzen du. Faustino Irigaraik Aita Donostiari igorritako testuan aipatzen da: Venía después el «Andre dantza» nº1. Para comenzar los dos Priores, se saludaban...

Auritzeko Soka dantzak

Aurizko Ingurutxoko Soka dantzak soilik Patxi Arrarasek deskribatzen ditu. Ez dira ez Argia Dantza Taldeko informazioetan agertzen, ez eta Galdakaoko Andra Mari Dantza Taldeko ikerketan ere. Patxi Arrarasen iritziz Ingurutxoa gizonezkoen...

Auritzeko Jota

Aspaldidanik Fandango edo/eta Jota, porrusaldarekin batera, dantzaldiak bukatzeko erabiliak izan dira. Txakur dantza eta Karrika dantzarekin batera Aurizko Ingurutxoaren azken dantzetako bat da. Aita Donostiak ematen duen deskribapenean ez da...

Auritzeko Txakur dantza

Jota bezala, Ingurutxoa bukatzeko erabiltzen zen dantza da. Txakur-dantza izenarekin ezagutzen da Auritzen bertze tokitan Porrusalda edo Arin-arin izenekoa.

Auritzeko Tribuli

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Auritzeko Prioreen hautatzea dantza

FITXA ERAIKITZE LANETAN

MURCHANTEKO PALOTEADOA

Paloteadoa herri antzerkia eta dantza batzen dituen folklore adierazpena da. XX.mendearen hasieran galdutako paloteadoa 2008an berreskuratzen dute Murchanten. Maiorala, Rabadana, Deabrua eta Aingeruak egiten duten antzezpenean zehar tartekatuz dantza ezberdinak...

Murchanteko Danza de Arcos (1)

Murchanteko Paloteadoaren arku dantza bat da. «Arcos de Pasar» izenarekin ezagutzen da egun, Murchanteko dantzarien artean, I. Aguadok jaso zuen «Danza del Arco» (lit. Arkuaren dantza) delakoa (Aguado, 1986, 19)....

Murchanteko Yéndome yo

Yéndome yo (lit. Noala ni), Murtxanteko Paloteadoaren makil dantza bat da. Dantza honen lehenbiziko albistea I. Aguadok eman zigun: Al son de la banda el coro cantaba el «Yéndome yo» mientras con...

Murchanteko Castillo humano

Murchanteko Paloteadoaren dantza da. «Torre humano» ere deitua, hiru pisuko dorrea da. Horrela deskribatzen zuen Inocencio Aguadoren informatzaileak: Para rematar la función se armaba el Castillo Humano. Cinco hombres de pie sobre...

Orbaizetako Ingurutxoa

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Orreagako Su-Biribilketa

FITXA ERAIKITZE LANETAN

JOTA

FITXA ERAIKITZE LANETAN

PORRUSALDA

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Orreagako Karrika Dantza

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Orreagako Surtzapi Dantza

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Orreagako Andre Dantza

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Orreagako Zerbitzari eta Prioreen hautaketa

FITXA ERAIKITZE LANETAN

OSKOZKO INGURUTXOA

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Otsagabiako Katadera Dantza

Jadanik egiten ez den irri dantza da. Herri honetako dantza honen berri F. Arrarásek eman zigun, beti ere, bere iturriak aipatu gabe. Hauxe da eman zigun informazioa: …tomaban parte aquellos que intervenían...

Otsagabiako Karrika dantza

Otsagabiako dantzetako bat da. Dantzariak leku batetik bestera joateko dantza da: maiordomoarenetik elizara, Muskildara igotzeko… Honek ez du erran nahi ibilbide osoa dantzan egiten dutela: adibidez,  maiordomorenetik Muskildara joaten direlarik, herriko...

Otsagabiako Dantza

Otsagabiako makil dantzetako bat da. Francisco Arrarasen arabera (Arrarás, 1983, 94) bere “bertsio musikala 1885ekoa da eta Iruñeko dultzaineroa zen Jesús Lumbrerasen arabera, 1920. urtean Makilla izenaz ezagutzen zen”, deus...

Otsagabiako Enperadorea

Otsagabiako makil dantzetako bat da. Dantza azkarra da eta bere ezaugarrietako bat “zirika” izeneko mugimendua da. Arrarasen arabera bere “bertsio musikala 1885ekoa da eta 1920. urtean Jesús Lumbreras dultzaineroak egindako transkripzio...

Otsagabiako Katxutxa

Otsagabiako makil dantzetako bat da. Dantza, Pañolo dantza eta Enperadorearekin batera Saralegiren partituran agertzen diren dantzetariko bat da. Melodia hauek Manuel Saralegi musikariak bere aitari Guillermo Saralegiri jasoak dira, zeinak...

Otsagabiako Modorro

Otsagabiako makil dantzetako bat da. Bai Eusko Ikusgaiak filmazioan, bai Saralegiren partituretan (1928) ere, Burruba-dantza izenarekin agertzen da. Dantzariek lurra kolpatzen dute makilekin beti ere zentzu berean jiratuz. Boboa, maskarik...

Otsagabiako Pañolo Dantza

Izena dantzariak lotzen dituzten zapiengandik jasotzen du. Boboak gidatzen dituelarik, dantzariak denak batera sigi-saga eta bihurka mugitzen dira. Eusko Ikusgaiak filmazioan (1923) errakuntzaz Katxutxa izenarekin agertzen da. Bere musika XX. mendean...

Otsagabiako Jota

Dantzari guztiak dantzatzen dira dantza honetan, Boboa barne. Antzinatasun handiena duen dantzariak hasten du eta besteek segitzen diote. Azkena, Boboa izaten da denak elkarrekin dantzatu baino lehen. Jotak oso garbi bereizten...

IRRI DANTZAK

Ez da hau daukaten izen bakarra, beste izen batzuekin ere bai dira ezagunak: Jostaketa dantzak, kalapita dantzak edota joku dantzak. Irri dantza izendapenarekin parte hartzaileen eta ikusleen libertimendua helburu duten...

Alkozko Gerriko dantza

Jadanik egiten ez den irri dantza da. Dantza honen lehen albistea R.M. Azkuek eman zigun bere Cancionero Popular Vasco delakoan: Lo aprendí en Eugi (Ezteribar, AN) y en Alkotz (Ulzama, AN). Se...

OTSAKARKO INGURUTXOA

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Azkoieneko Seien Dantza

FITXA ERAIKITZE LANETAN

RIBAFORADAKO PALOTEADOA

Paloteadoa herri antzerkia eta dantza batzen dituen folklore adierazpena da. XX. mendearen hasieran galdutako paloteadoa da Ribaforadakoa, eta 1979an egiten da berreskuratzeko lehen saiakera. Dantzariek herriko patroiekin egiten den segizioan parte...

Ribaforadako Paseoa

Plazarako bidean saindua laguntzeko eta eskenatoria igotzeko egiten den dantza.

Ribaforadako Cortesías

Paloteadoan makil dantzari bikote bakoitzak bertsoak esan eta gero egiten den dantza. Dantza honekin ahalbidetzen dute hurrengo bikotea lehengo postura heltzea, bere bertsoak botatzeko prest.  

Ribaforadako Danza de Arcos

Bere izena dioen moduan Arku dantza bat da.

Ribaforadako "La Vuelta"

Makil dantza bat da.

Ribaforadako "El Acelerao"

Makil dantza bat da.

Ribaforadako Torre humana

Hiru pisutako Giza dorrea da.

Ribaforadako Trenzado

Dantzariek haga batean txirikordatu behar duten zinta dantza da.

Otsakarko Pañolo dantza

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Otsakarko Inguru dantza

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Oskotzeko Soka dantza

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Oskotzeko Zortzikoa

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Oskotzeko Belauntzikoa

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Oskotzeko Inguru dantza

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Oskotzeko Ingurutxoa

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Oskotzeko Karrika dantza

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Murchanteko Danza de Arcos (2)

Murchanteko Paloteadoaren Arku dantza bat da. «Cúpula» (Kupula) deitzen zaio dantza taldean Arku dantzari. Ortzadarrek jasotako Arku dantzaren bigarren zatia da (Ikus «Danza de Arcos»): En la segunda, el grupo adopta la...

Sunbillako Tantirumairu

San Tiburzioko jaietan, ekainaren 11an Sunbillako herrian mezatik atera ondoren, herriko plazan egiten den dantza.

Torralba del Rioko Baile de la Balsa

Sanjuango Kofradiaren Alardean Abadeak egiten duen jota eta kofradeek Abadearen aurrean egiten dituztenak. FITXA ERAIKITZE LANETAN

TUTERAKO SAN JOANGO PALOTEADOA

Nafarroako Erriberako paloteadoak herri antzerkia eta dantza batzen diren adierazpen folklorikoak dira. Paloteado honen kasuan, testuingurua eszenatokitik haratago zabaltzen da, eta Paloteadoaren bezperan bertan egiten diren ospakizunak eta dantzak ere...

Tuterako Diana bailada

Jada dantzatzen ez den arku dantza. Zortzi dantzarik egiten zuten, eta arku biluziekin dantzatzen zuten. Dantzatu egiten zen goizean, Paloteadoa goizez antzezten zenean. Ordua arratsaldera aldatzean, dantzatzeari utzi zitzaion. 1991....

Aresoko Saskito dantza

Jadanik egiten ez den Irri edo jostaketa dantza bat da, Almute dantza familiakoa.  Ikus Baztango Saskito dantza Saskitoa edo almutea ale-neurria da eta egurrez egina dago. Dantzatzeko ahoz behera jartzen da eta...

Baztango Itsas dantza

Itsas dantza Baztango Irri dantza bat da. Itsas edo isatsa (Baztanen erratzak itsasa du izena) daraman dantzari bat, ilara baten lehenbizikoa da. Dantzariak gerritik helduta dantzatzen dira eta lehendabizikoari jarraitu...

Baztango Zartain dantza

Baztango Zartain dantza irri dantza da, katadera dantza, alegia. Kataderak edo aulkiak biribilean jartzen dira eta dantzariak zirkulu horren barnetik dantzatzen dira. Dantzariak kataderak baino bat gehiago dira. Dantzarietako batek...

Baztango Katadera dantza

1922an Aita Donostiak argitaratu zuen dantza honen soinua «Alki dantza» izenarekin (Donostia, 1922, 190). Urte batzuk geroxeago berrargitaratzen du Gure Herria aldizkarian beste soinuekin batera (hau ere E.E.S.-n egin zuen...

Baztango Esku dantza

Baztango Esku dantza Irri dantza bat da. Dantzariak, aurrez aurreko bikoteetan jarrita, eskuekin egiten dute jokua: bakoitzaren eskuak elkarren kontra joz edo bere bikotekidearenen kontra. Doinua azkartzen den heinean dantza...

Baztango Eskalapoin dantza

Baztango Irri dantza bat da. Dantza Baztango bailarako dantza taldeen testuinguruan mantendu egin da. Bere izena dantzariek oinetan janzten dituzten «eskalapoinei» zor die. Eskalapoin edo eskalapuina zurezko oinetako bat da. Txokle...

Baztango Xan petike danse

Irri edo jostaketa dantza bat da. Biribilean egiten den dantza da eta dantzak bi zati ditu: lehengoan dantzariak korroan aritzen dira, Baztango kasuan bertako Zortzikoaren urratsak egiten; bigarrenean dantzariek lurrean...

Baztango Saskito dantza

Irri edo joku dantza bat da. Saskito dantza Almute dantzen familiakoa da. Almuteari Baztanen «saskitoa» deitzen diote eta hortik izena. Saskitoa (edo almutea) almute bat da, ale-neurria da, bolumenarena, eta...

Baztango Zurrume dantza

Baztango Irri dantza bat da. Dantzariak, bi ilaratan eta aurrez aurre jarrita, ekiten diote dantzari. Dantzak bi zati ditu: lehengoan dantzariak hurbiltzen eta urruntzen dira elkarrengandik. Bigarrenean zurrumeen gainean egiten...

Baztango Ipurdi dantza

Baztango Irri dantza da. Aitzina segi baino lehen, erran behar da Baztanen izen honekin bi dantza ezberdin ezagutu direla. Alde batetik «Dantzatlas» honetan izen honekin ezagutuko duguna, eta bestaldetik Janpetikedanse izenarekin...

Baztango Bizkar dantza

Baztango Irri dantza da. Bi dantzarik egiten zuten joku-dantza hau. Batek bizkarrean, gerrikotik zintzilik paper bat darama. Besteak gibeletik segitzen du eskuan kandela bat duela, papera erretzeko asmoz.  Bizkar dantzaren koreografia...

BAZTANGO SAGAR DANTZAK

Sagar dantzak tradizionalki mutilek inauterietako puska-biltzean egindako dantzak dira. Dantzaren izena lau sagar-dantzariek eskuetan daramatzaten sagarretatik dator, dantza bukatzen dutenean inguruan duten ikusleei botatzen dizkielarik. Sagar dantza gehienak XX. mendean...

Amaiurko Sagar dantza

Sagar dantza Baztango Bailarako hainbat herritan dantzatzen zen dantza da. Arizkunen izan ezik gainontzeko herritan galdu egin zen eta, Amaiurren kasuan, berriki berreskuratu egin da. Lau dantzarik, sagarrak eskuetan dituztela...

Baztango Sagar dantza

XX.mendearen erdialdean asmatutako dantza. Bere oinarrian Baztango ohiko Sagar dantzak daude, baina Baztango Sagar dantza emakumeek eskenatokian dantzatzeko da. FITXA ERIKITZE LANETAN

Etxarri-Larraungo Alki dantza

Jadanik dantzatzen ez den irri dantza da. Dantza-joku hau  aurreko mendearen laugarren hamarkadan galdu zen baina bere oroitzapena oso garbia da zazpigarrenean eta zortzigarrenean ere. Hiru kataderekin egiten den aulki...

Eugiko Katadera dantza

Jadanik egiten ez den aulki dantza bat da. R.M. Azkuek «Kadira dantza» izenarekin hainbat partitura argitaratu zituen. Bat ere ez zen Esteribarkoa, baina aipatzen du: Hay quien llama Katadera-dantza (en Eugi, de...

Garesko Tatin dantza

FITXA ERIKITZE LANETAN

Iribasko Aulki dantza

Irri edo jostaketa dantza bat da. Hiru kataderekin egiten den aulki dantza da. Hiru aulkiei dagozkien hiru dantzarik parte hartzen dute. Melodiaren erritmoa jarraituz nahastu gabe dantzatu behar dute aulkien...

Iribasko Almute dantza

Jadanik egiten ez den aulki dantza da. Bere lekukotasuna J.M. Beltranek ematen digu: negu aldean, baserrietan egiten zituzten lanetako bat artazuriketa izenekoa da. Ilunabarretan, koadrilan elkartuta izaten ziren artoa zuritzen eta aletzen....

Lanzko Katadera dantza

Jadanik egiten ez den aulki dantza bat da. Azkuek jasotzen du «Katadera dantza» izenaren azpian melodia bat baina azaltzen du «Milla Otxin» deitzen diotela Lantzen eta inauterietan erabiltzen dela karriketan barna...

Lanzko Saskito dantza

Jadanik egiten ez den Irri edo jostaketa dantza bat da, Almute dantza familiakoa. Saskitoa edo almutea ale-neurria da eta egurrez egina dago. Dantzatzeko ahoz behera jartzen da eta bere gainean...

Lekunberriko Katadera dantza

Jadanik egiten ez den aulki dantza bat da. Azkuek jasotzen du «Katadera dantza» izenaren azpian dantza honen melodia (Azkue, 1925, 323) eta azaltzen du Lekunberrin «Kadira dantza» deitzen diotela. F. Arrarasek bere...

Luzaideko Irri dantza

Jadanik egiten ez den dantza da.  Joku dantza edo jostaketa dantza zen eta Orbaizetako Irri dantzaren ezaugarri berberak ditu. M.A. Sagaseta haratago doa eta dio: Dantza hau, Jean petit qui danse, Baztango...

Luzaideko Argi dantza

Jadanik egiten ez den dantza da. M.A. Sagasetak Argi dantza Luzaideko Josteta dantzen artean kokatzen badu ere, berez Lasakoa izan beharko zuen. Sagasetaren lekuko bakarrak ematen dio dantza honen testigantza: Dantza hau...

Luzaideko Baso dantza

Jadanik dantzatzen ez den joku dantza da. Baso dantza edo Godaleta dantza aski ezaguna da Zuberoan. Luzaiden M.A. Sagasetak jaso zuen: Aire hau Luzaideko Arginainian abestu zidaten biziki ezaguna bezala. Manez Rekarte,...

Luzaideko Ondarrola

FITXA ERIKITZE LANETAN

Etxarri-Larraungo Almute dantza

Jadanik egiten ez den Irri edo jostaketa dantza bat da, Almute dantza familiakoa. Saskitoa edo almutea ale-neurria da eta egurrez egina dago. Dantzatzeko ahoz behera jartzen da eta bere gainean...

Eugiko Gerriko dantza

Jadanik egiten ez den irri dantza da. Dantza honen lehen albistea R.M. Azkuek eman zigun bere Cancionero Popular Vasco delakoan: Lo aprendí en Eugi (Ezteribar, AN) y en Alkotz (Ulzama, AN). Se...

Eugiko Jan Petit qui dance

Jadanik egiten ez den irri dantza da. Aita Donostiak Eugiko txistularia zen Jose Iribarrenengandik jasotako melodia honek ez du deskribapenik (Donostia, 1994, 2103). Hala ere, doinua Baztango Xan petike danseren aldaera...

Lesakako Alki dantza

Jadanik egiten ez den aulki dantza da. R.M. Azkue izan zen lehena dantza honen berri ematen (Azkue, 1922, 287). Kantatutako dantza gisa aurkezten zuen, baina letrarik gabe. Ez du azalpenik ematen,...

Luzaideko Xarmantak

Jadanik egiten ez den dantza da. Sagasetak, 1977an, «oso dantza arrunta» izan zela Luzaiden «duela gutti arte». Beste izen batzuekin ezaguna da bai Nafarroa Behereko beste herrietan, bai beste tokitan ere....

Sunbillako Almute dantza

Jadanik egiten ez den Irri edo jostaketa dantza bat da, Almute dantza familiakoa. Saskitoa edo almutea ale-neurria da eta egurrez egina dago. Dantzatzeko ahoz behera jartzen da eta bere gainean...

Tuterako Baile del Rosco

Izen eta melodia honen azpian bi dantza ezberdin daude: mutilek dantzatutako makil dantza bat eta nesken dantza bat. Biak Paloteadoaren bezperan dantzatzen dira. Neska dantza 1983an sortzen eta sartzen da...

Tuterako San Joango Paloteadoaren Cortesías

Saindua Elizatik irteten denean dantzatzen den dantza bera da. Oraingoan dantzariek makilak eramaten dituzte eta binaka ateratzen dira Maioralak erantzuten dituen bertsoak errezitatzera.  

Tuterako Marcha procesional de espadas

Bere izenak iradokitzen duenez (Prozesio martxa ezpataduna), prozesioan egiten den Ezpata dantza ezkutuduna da. Dantzariak «eboluzioak eta dantzarien posizio-trukea» egiten ibiltzen dira, eta, aldi berean, ezpatetako heldulekuak ezkutu txikien kontra...

Tuterako San Joango Paloteadoaren Vals

Makil dantza bat da. Paloteadoaren lehenbiziko dantza da.

Tuterako Batalla de Arcos

Arku-dantza. Arkuen Agurrerako erabilitako arkuak ez bezala, hauek biluzik daude, apaingarririk gabe. Dantzak dantzarien arteko borroka irudikatu nahi du: lau dantzarik erasotzen dute eta beste lauk beren burua defendatzen dute.

Tuterako San Joango Paloteadoaren Trenzado sencillo

Zinta-dantza. Cortesko Paloteadoarenaren izen bera hartzen du, modu berean dantzatzen baita.

Tuterako San Joango Paloteadoaren Trenzado doble

Zinta-dantza. Sinplearekin gertatu bezala, Cortesko Zinta dantza bikoitzetik datorkio izena, non zinta dantza bera egiten den, melodia desberdinarekin bada ere.

Tuterako San Joango Paloteadoaren Jota de palos

Makil jota bat da. Inguruko beste makila jotekin gertatzen den bezala, exekuzioaren abiadura handitu egiten da haren amaiera iritsi ahala. Beste makila jota batzuetan ez bezala, honetan kopla mantendu egin...

Tuterako Saludo de Arcos

Izenak adierazten duen bezala, bezperan dantzatzen den arku dantza mistoa da. Parrokiako plazan dantzatzen da, bezperako desfilearen ondoren plazara itzultzen denean. Adarrez eta hostoz apaindutako arkuekin egiten da. Nahiz eta...

Urdiaingo aurreskua

Sin descripción

Zangozako Ezpata Dantza

FITXA ERAIKITZE LANETAN

ABLITASKO PALOTEADOA

Paloteadoa (edo Makil dantza) herri antzerkia eta dantza batzen dituen folklore adierazpena da. XIX.mendearen bukaeran galdutako paloteadoa 1996an birsortzen dute Ablitasen, bide batez Arrosarioko Ama Birjinaren omenezko bestak berreskuratuz. Dantzariek...

Ablitasko Paseo de Palos

Eliz segizioan laguntzeko eta aurrera joateko erabiltzen den makil dantza. DAntza hau ere, Paloteado egin behar den plazan sartzeko erabiltzen da.

Ablitasko Pasacalles de mujeres

Paloteadoaren eguneko goizean eta hurrengo egunean, Ama Birjinaren prozesioan neskek egiten duten arku dantza da.

Ablitasko Vals de Palos

Balsaren erritmoan dantzaturiko makil dantza. Dantzariek toki aldaketak egiten dituzte dantzan zehar beren hasierako posiziora itzuli arte.

Ablitasko Jota de Palos

Jotaren erritmoan dantzaturiko makil dantza. Dantzariek toki aldaketak egiten dituzte dantzan zehar beren hasierako posiziora itzuli arte. Musika azeleratuz doa amaiera heltzen den heinean.

Ablitasko Cortesías

Dantzariek ama birjinarean aurrean egiten duten dantza da. Lehengo mugimenduak bukatuta, bikoteka ateratzen dira eta bakoitzak bertso batzuk botatzen ditu. Bertsoek Mayoralaren eta Rabadanaren erantzuna jasotzen dute. Erantzunak entzun eta...

Ablitasko Danza de Arcos

Arku dantza bat da, hau da dantzariek erabiltzen duten erreminta hori da. Dantzariek toki aldaketak egiten dituzte dantzan zehar beren hasierako posiziora itzuli arte

Ablitasko Torre Humana

Batzuk besteen gainean jarriz dantzariek egiten duten Giza dorrea. Azken dantzaria dorre gainera igotzen da eta hortik bertso bat botatzen du jeitsi eta dorrea desegin baino lehen

Ablitasko Trenzadoa

Zinta dantza. Gaur egunean dantza hau mistoa da. Zinta dantza guztietan bezala, hemen ere zailtasuna zintak haga baten inguruan akatsik gabe txirikordatu eta askatzean datza.

Berako Agurra

Izen honekin bertze toki batzuetan Aurresku bezala ezagutzen den dantza izendatzen da. Aurreko dantza bukatuta, aitzineskua eta neska kapitaina badoaz plazaren erdira eta hor aitzineskuak bere neska kapitainari dantzatzen dio....

BERAKO AURRESKUA

Done Eztebe eguneko arratsaldean dantzatzen dira Aurresku izenean bildu eta horrela ezagutzen diren dantzak. Neska kapitainaren etxean kafea hartu eta gero, dantzariak Udaletxe Plazara joaten dira eta han dantzariek Aurreskua...

BERAKO MAKIL DANTZAK

Done Eztebe (VIII-3) eguneko goizean, meza nagusiaren ondoren, Berako gazteek eta haurrek makil dantzak eta zahagi dantza egiten dituzte Herriko Etxeko Plazan. Makil dantzak dantza sorta bat dira eta bere...

CORTESKO PALOTEADO DE MOROS Y CRISTIANOS

Desagertutako adierazpen folklorikoa. Mairuak eta kristauen Paloteadoan edo Antzezpenean, Paloteadoan bezala, herri antzerkia eta dantza nahasten ziren funtzioa zen. Paloteadoan ematen zen Aingeru eta Deabruaren arteko borroka dialektikoa, hemen mairuen eta...

Cortesko Ezpata Dantza

Desagertutako adierazpen folklorikoa. Moros y Cristianos antzezpenaren barruan egiten zen ezpata dantza. Ez dago lekukotasunik. Albiste bakarra Jimeno Juriok (1974) ematen digu: “... son una variante de los clásicos paloteados en...

DEIKAZTELUKO PASTORELA

Gaboneko Oilar-mezaren ondoren, artzainak elizan sartzen dira eta hor daudenak dantzak ikustera gonbidatu eta gero, honako dantza hauek dantzatzen dituzte: Bolerak eta Itzurun. Ondoren, Elizaren barruan dantzatzearen debekuari buruzko antzezpen...

DONEZTEBEKO BANDERA DANTZA

Doneztebeko Bandera dantza Bestaberri egunean eta herriko festaren egun nagusian (ekainaren 29an, San Pedro egunean) dantzatzen da. Bandera, herriaren ikur, agintarien aurrean dantzatzen du banderariak bere alboetatik eta bere gainetik...

DONEZTEBEKO TRAPATAN

Trapatan da dantza multzo baten izena. Dantza multzo hau Donezteben dantzatzen da herriko bestetan, San Pedrotan. Esan bezala, Trapatanak parte edo dantza ezberdinak ditu: Mutil dantza, Soka dantza, Trapatan eta,...

DONEZTEBEKO ZAHAGI DANTZA

Zahagi dantza jada egiten ez den dantza bat da. Zahagi dantza, gutxienez Inauterietan, Bestaberrin eta herriko bestetan egiten zen dantza bat da. Mutiletako batek zahagi bat darama bizkarrean lotuta eta...

ERRONKARI IBAXAKO TTUN-TTUNA

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Etxarriko Ingurutxoa

FITXA ERAIKITZE LANETAN

ETXARRI ARANAZKO DANTZAKIA

Dantzakia du izena Etxarri Aranatzen egiten den soka dantzak. Dantzariak eskuz lotutako soka ireki batean dantzatzen dira. Dantza hau egun eta toki ezberdinetan egiten da: Andra Mari baselizan San Kirikotan...

Eugiko Pañolo Dantza

FITXA ERAIKITZE LANETAN

EUGIKO ZAREGI DANTZA

Jadanik dantzatzen ez den dantza da. Zaragi dantza edo Zahagi dantza makila dantza gisa ulertzen da batzutan. Hainbat dantzarik makila luzea daramate eta dantzaren une batzuetan beste dantzari batek gainean daraman...

FONTELLASKO PALOTEADOA

FITXA ERAIKITZE LANETAN

FUSTIÑANAKO PALOTEADOA

Paloteadoa herri antzerkia eta dantza batzen dituen folklore adierazpena da. XX. mendearen hasieran galdutako paloteadoa da Fustiñanakoa, baina 1979an berreskuratzen da. Dantzariek herriko patroiekin egiten den segizioan parte hartzen dute...

Fustiñanako Cortesías

Kortesiak makil dantzariek beren bertsoak bota eta gero dantzatzen dira. Dantzariak binaka ateratzen dira bertsoak esatera. Kortesien helburua dantzariak lehen postuetara pasaraztea da. Erabiltzen den melodia gainontzeko dantzetan (Zinta dantza...

Fustiñanako Tran tran

Makil dantza bat da. Talamantesen duen izena mantentzen du Fustiñanan.

Fustiñanako La cardelina

Dantzatzen den bigarren makil dantza da La cardelina (karnaba). Aita Donostiak dantza honen melodia biltzen du Fustiñanako Paloteadoa izeneko partituran. Bigarren doinua da. Ortzadarrek makila-dantza hau berreraikipena doinu honetatik abiatu zen: Investigaciones...

Fustiñanako Encaríñame

Hirugarren makil dantza. Bere garaian Cosme Martínezek Paloteadoko gisa ezagutu zuen.

Fustiñanako Jota del Trenzado

Zinta dantza 2010an sartzen da berriz ere Paloteadoan. Oraingoan ez da Cosme Martinezek aipatu musika probesten.Talamantesko zinta dantza ikasten da baina hasierako urratsak aldatzen dira. Melodia jota batena da (bere...

Fustiñanako Leciñena

Laugarren makil dantza. Dantzak Aragoiko herri baten izena du.

Fustiñanako Zarandera

Bosgarren makil dantza.

Fustiñanako Paseoa

Elizatik Foru Enparantzara joateko erabiltzen den makil dantza. Eskenatokira sartzeko edo hortik ateratzeko ere erabiltzen da. Melodia bat dator Cosme Martinezek Zinta dantzarena bezala identifikatu zuenarekin: «una cinta que cinco…»

GOIZUETAKO INGURUTXOA

FITXA ERAIKITZE LANETAN

GOIZUETAKO ZAHAGI DANTZA

Inaute asteartean mozorraturiko neska-mutilak etxez etxe ibiltzen dira puska biltzean gero, denak elkarrekin, bazkaltzera joateko. Bazkaldu eta gero Zahagi dantzaren ordua heltzen da. Inauterietako pertsonaiak diren “mozorroak” (neska-mutilak) bi lerrotan...

GORRITIKO INGURUTXOA

Jadanik egiten ez den dantza da. Honen berririk Urbeltzek eman zuen (Urbeltz, 2005). Ziklo honetan dauden dantza motak atalean sakatu «Ingurutxo» honelako beste dantzak ikusteko.

IGANTZIKO BANDERA ARBOLA

Igantziko Bandera Arbola dantza Bestaberri egunean eta herriko festaren egun nagusian (irailaren 29an, San Migel egunean) dantzatzen da. Bandera, herriaren ikur, agintarien aurrean dantzatzen du banderariak bere alboetatik eta bere...

Igantziko Ingurutxoa

FITXA ERAIKITZE LANETAN

IGANTZIKO KARRIKA BUELTAKO DANTZAK

Igantziko Ezpata dantzaren parte sar daitezke dantza hauek. Karrika buelta da Igantzin Kalejira edo Karrika dantzari ematen zaion izena. Igantziko Karrika bueltako dantzak San Migel eguneko goizean dantzatzen dira. Goizean...

IGOAKO ZOZO DANTZA

Jadanik egiten ez den dantza da. Honen berririk Urbeltzek eman zuen (Urbeltz, 2005). Ondoko herriakoaren (Arraraskoaren) berri eman zuen ere bai. Honen deskribapen bat Patxi Arrarasek (Arraras, 1987) egin zuen...

IHABARKO INGURUTXOA

Ingurutxoa erlojuaren orratzen kontrako norabidean eta bikotez osatutako biribilean dantzatzen den dantza multzo bat da. Bera izenak biribilean dantzatzeari egiten dio erreferentzia. Ingurutxoa osatzen duten dantzak tradizioaren egoeraren arabera osatua...

ERRONKARIKO BANDERA ARBOLATZEA

Bandera Arbolatzea, bandera altxatu eta musikaren erritmoan, mugimendu ezberdinak egitean datza.

Gareseko Jota

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Auritzeko Andre dantza

Aurizko Ingurutxoaren bigarren dantza da. Pañolo dantza eta zubiak bukatzen direnean dantzariak elkarrengandik askatzen dira, mutilek zapiak bilduz. Dantza hau ere bikoteka eta plazari inguruka egiten da. Melodiaren erritmoa aldatzen...

Berako 1. Makil dantza

Makil dantza guztiek «atia» izeneko jotzearekin hasten dira. Dantzarako deia da eta dantzariek buelta bat ematen dute. Ondoren, makil dantza egiten da. Dantza hau dantza ziklo honi dagokio: BERAKO MAKIL DANTZAK Ziklo hau...

Berako 2. Makil dantza

Makil dantza guztiek «atia» izeneko jotzearekin hasten dira. Dantzarako deia da eta dantzariek buelta bat ematen dute. Ondoren, makil dantza egiten da.

Berako 3. Makil dantza

«Hiru Xito» izenarekin ere ezaguna da. Izen hau melodia berdina duen kantatik datorkio. Makil dantza honen kanta Azkuek jaso zuen Beran: Iru xito izan eta lau galdu gure xitoaren amak zer jan...

Berako 4. Makil dantza

Makil dantza guztiek «atia» izeneko jotzearekin hasten dira. Dantzarako deia da eta dantzariek buelta bat ematen dute. Ondoren, makil dantza egiten da. Dantza hau dantza ziklo honi dagokio: BERAKO MAKIL DANTZAK Ziklo hau...

Berako 5. Makil dantza

Makil dantza guztiek «atia» izeneko jotzearekin hasten dira. Dantzarako deia da eta dantzariek buelta bat ematen dute. Ondoren, makil dantza egiten da. Dantza hau dantza ziklo honi dagokio: BERAKO MAKIL DANTZAK Ziklo hau...

Berako 6. Makil dantza

Makil dantza guztiek «atia» izeneko jotzearekin hasten dira. Dantzarako deia da eta dantzariek buelta bat ematen dute. Ondoren, makil dantza egiten da. Dantza hau dantza ziklo honi dagokio: BERAKO MAKIL DANTZAK Ziklo hau...

Berako 7. Makil dantza

Makil dantza guztiek «atia» izeneko jotzearekin hasten dira. Dantzarako deia da eta dantzariek buelta bat ematen dute. Ondoren, makil dantza egiten da. Dantza hau dantza ziklo honi dagokio: BERAKO MAKIL DANTZAK Ziklo hau...

Berako 8. Makil dantza

Makil dantza guztiek «atia» izeneko jotzearekin hasten dira. Dantzarako deia da eta dantzariek buelta bat ematen dute. Ondoren, makil dantza egiten da. Dantza hau dantza ziklo honi dagokio: BERAKO MAKIL DANTZAK Ziklo hau...

Berako 9. Makil dantza

Makil dantza guztiek «atia» izeneko jotzearekin hasten dira. Dantzarako deia da eta dantzariek buelta bat ematen dute. Ondoren, makil dantza egiten da. Dantza hau dantza ziklo honi dagokio: BERAKO MAKIL DANTZAK Ziklo hau...

Berako 10. Makil dantza

Historikoki «Zagi dantza» izen eta idazkerarekin ezagutu izan da dantza hau. Doneztebe eta Goizuetako Zahagi dantzekin harreman estua dauka. Orain dantzariek makila bat uzten dute lurrean eta bertzearekin dantzatzen dute Zahagi...

BETELUKO INGURUTXOA

Ingurutxoa erlojuaren orratzen kontrako norabidean eta bikotez osatutako biribilean dantzatzen den dantza multzo bat da. Bere izenak biribilean dantzatzeari egiten dio erreferentzia. Ingurutxoa osatzen duten dantzak tradizioaren egoeraren arabera osatua...

Beteluko Ingurutxoaren Kalejira

Ingurutxoa bukatzeko Kalejira edo Biribilketa egiten da. Dantzatzeko edozein melodia erabil daiteke.

Beteluko Ingurutxoaren Zortzikoa

Zortzikoa lehen eta azken dantzariek, elkarren aurrez aurre, egiten duten dantza da. Zortziko izena du, baina melodia 2/4 erritmoan dantzatzen da. Txomin Agirregomezkortak F. Urrizalki Beteluko txistulariari lau zortziko jaso zizkion....

Beteluko Inguru haundiak

Dantzarien bikoteek inguruka egiten duten dantza. Zubiak ere egiten dira. Inguru haundien kopurua aldakorra izan badaiteke ere, Betelun lau egiten dira. Beraien artean Aurresku eta Atzeskuak bi Zortziko dantzatzen dituzte....

Beteluko Inguru txikia

Inguru Haundiaren antzeko dantza da: inguruan eta bikoteka egiten da, baina melodiaren erritmoa aldatu egin da (orain 3/8koa da) eta pausoa ere bai. Inguru haundia baino azkarragoa da dantza hau. Inguru...

BUÑUELGO PALOTEADOA

Paloteadoa herri antzerkia eta dantza batzen dituen folklore adierazpena da. XIX.mendearen bukaeran edo XX.-aren hasieran galdutako paloteadoa 2016an berreskuratzen da Buñuelen, aurreko beste saiakera baten porrotaren ondoren. Bere dantzen artean...

Buñuelgo Pasacalles

Santa Anaren irudia lagunduz, makil dantzariek Pasacalles (lit. kale jira) izeneko dantza egiten dute. Dantza honekin sartzen dira Plazan paloteadoaren egunean (abuztuaren 15). Dantza hau Santa Ana egunean (uztailaren 26an)...

Buñuelgo Cortesías

Beste Paloteadotan bezala, Cortesiek dantzariak tokiz alda daitezen dute xedea. Modu horretan binaka ateratzen dira dagozkien bertsoak esatera. Doinua Jabitxu Perez de Obanosek (Tuterako Gaitariek) sortua da eta koreografia  José Luis...

Buñuelgo Baile de palos I

Dantzarien artean «Suelo» (Lit. zolua) izenarekin ezaguna da makila dantza hau, makilekin askotan lurrean jotzen delako Danza de palos que debe su nombre a la cantidad de veces que se...

Buñuelgo Contrastes

Makil dantza bat da, erritmo bizikoa. Tuterako Gaitaria den Jabitxu Perez de Obanosek 2019an sortu zuen. Koreografia José Luis Balmaseda «Balma»-k sortu zuen.

Buñuelgo Trenzado

Zinta dantza bat da. Doinua Jabitxu Perez de Obanosek (Tuterako Gaitariek) sortua da eta koreografia  José Luis Balmaseda «Balma»-k sortua. 2024an bi taldek dantzatu zuten Zinta dantza: batak eskenatokian, makil dantzariek...

Buñuelgo Pericón de Arcos

Arku dantza bat da. Arkuak apainduak egon daitezke (adarkera sinple batekin) edo biluzik. Doinua Jabitxu Perez de Obanosek (Tuterako Gaitariek) sortua da eta koreografia  José Luis Balmaseda «Balma»-k sortua.

Buñuelgo Baile de palos II

Partituran jasotzen duen ordinalaz gain, makil dantza hau «Dos» (lit. Bi) bezala ezagutzen dute dantzariek, dantzari bakoitzak makilekin egiten duen kolpe bikoitzagatik. Doinua Jabitxu Perez de Obanosek (Tuterako Gaitariek) sortua da...

NAFARROA BEHEREKO INAUTERIEN DANTZAK

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Martxa

Desfilatzeko edo alde batetik bestera mugitzeko erabiltzen den dantza da, beti aurrera eginez; dantzariak, bi lerrotan jarrita, aitzina ibiltzen dira dantzari taldeak bisitatu nahi duen etxe, auzo edo herri batetara...

Bolant dantza

Luzaideko Bolanteaz osatutako segizioak dantzatzen duen dantza da. Prozesioak zabaltzeko, buruzagitza laguntzeko edo plazan aktuaziorako tokia zabaltzeko, dantza gorteiatua da. Segizioa, formazio egituran, Martxa dantzatzen ailegatzen da, aktuazio tokian posizionatu...

Makilariena

Bolanteen segizioa irekitzen duen pertsonaia Makilaria da. Makilariak bere makila dantzatzen du musikaren doinuan, bere behatzen artean biraraziz. Une jakin batzuetan, gorantz jaurtitzen du, ahalik eta altuen, erortzean berriz esku...

Antrexatak.

Nafarroako Behereko inauterietan, kabalkadetan, toberetan eta Luzaideko Bolant eguneko dantzeetako bat da. Gehien dantzatzen den pausoa izateagatik Antrexantak bezala ezagutzen da, baina dantzaren lehen pausoa izateagatik Lauetan Erdizka bezala ere...

Eskualdunak.

Bi lerroetan dantzatzen den «jauzia» da. Sagasetak Luzaiden dantzatzen ziren (eta diren) jauzien artean sartzen du. J.-M. Guilcherrek ez zuen haien artean kokatzen eta Tobera eta Kabalkadetan egiten diren «oholtzako...

Sorginak.

Bi lerroetan dantzatzen den «jauzia» da. Sagasetak Luzaiden dantzatzen ziren (eta diren) jauzien artean sartzen badu ere, J.-M. Guilcherrek ez zuen haien artean kokatzen eta Tobera eta Kabalkadetan egiten diren...

Lehenbiziko Kontra dantza

Bikoteka eta lau kidez osatutako taldeka dantzatzen diren dantza mistoak dira. M.A. Sagasetak (1977) lau Kontra dantza ezberdinak jaso zituen eta zenbaki ordinal baten bidez izendatu zituen: Lehenbiziko, Bigarren, Hirugarren...

Bigarren Kontra dantza

Bikoteka eta lau kidez osatutako taldeka dantzatzen diren dantza mistoak dira. M.A. Sagasetak (1977) lau Kontra dantza ezberdinak jaso zituen eta zenbaki ordinal baten bidez izendatu zituen: Lehenbiziko, Bigarren, Hirugarren...

Hirugarren Kontra dantza

Bikoteka eta lau kidez osatutako taldeka dantzatzen diren dantza mistoak dira. M.A. Sagasetak (1977) lau Kontra dantza ezberdinak jaso zituen eta zenbaki ordinal baten bidez izendatu zituen: Lehenbiziko, Bigarren, Hirugarren...

Laugarren Kontra dantza

Bikoteka eta lau kidez osatutako taldeka dantzatzen diren dantza mistoak dira. M.A. Sagasetak (1977) lau Kontra dantza ezberdinak jaso zituen eta zenbaki ordinal baten bidez izendatu zituen: Lehenbiziko, Bigarren, Hirugarren...

Mazurka

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Polka pike

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Polka

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Balts

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Luzaideko Dantza Luzea

Dantza Luzea neskek eta mutilek, zapi batez elkartuta, soka bat osatuz dantzatzen duten dantza bat da. Zirkulu irekiko soka dantza da, noranzko antihorarioan dantzatzen dena. Luzaideko Bolant eguneko arratsaldean dantzatzen...

Esku dantza

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Ezkotix

FITXA ERAIKITZE LANETAN

NAFARROA BEHEREKO JAUZIAK

Jauzia zirkulu itxian egiten den dantza da. Hasierako urratsa erlojuaren orratzen kontrako norabidean egiten bada ere, dantzariak norantza batean zein bestean dantzatzen dira, osatzen duten zirkunferentziaren gainean arkuak egiten dituztelarik.

Muxikoak.

Muxikoak jauzi bat da. Jauzika zirkulu itxian egiten den dantza bat da. Araututako urratsak ditu oinarri, toki bakoitzaren tradizioaren arabera dantzatzen direnak. Muxikoak jauzi luzeenetako bat eta agian zabalduen dagoena...

Lapurtar motxak.

Lapurtar motxak jauzia ez da Muxikoak edo Xibandiarrak bezain luzea, baina bere sona horien parekoa da. Guilcherrek dio Ipar Euskal Herri osoan dantzatu izan zela, baina une hartan Nafarroa Beherean...

Lakartarrak.

Bere izenaren jatorria bi herrik aldarrikatzen dute: Lakarri (Z) eta Lakarra (NB). Jauzi hau beste jauziekin batera jotzen da, Lapurtar motxak eta Ahuntzaren erdian. Ezaguna izan da Nafarroa Behereko herri gehienetan...

Hegi.

Jauzi labur bat da. Fauxtin Bentaberrik Lapurtar motxak-en segida gisa erabiltzen bazuen ere (Sagaseta, 2011, 208), gaur egun jauzi gisa dantzatzen da. Bere egitura berdina da Nafarroa Behere osoan.

Marianak.

Dantza hau jauzi motza edo jauzi buztana da. Nafarroa Beherean bakarrik dantzatu ohi da, baina beste jauzien segida gisa ere. Adibidez Muxikoak-ena.

Ostalerrak.

Jauzi labur bat da, bera bakarrik dantza daitekeena ala beste baten segida gisa. Luzaiden eta Nafarroa Beherean bera bakarrik dantzatu ohi da bi aldiz errepikatuz, baina Garazi aldean segida bat...

Xibandiarrak.

Jauzi luzeenatakoa dugu Xibandiarrak. Bere luzeeragatik eta zailtasunagatik (bere barneko urratsen aniztasuna haundia da) lehiaketetarako erabilia izan da (Sagaseta, 2011, 222). Honela azaltzen du Guilcherrek: A la différence des sauts de...

Lapurtarrak.

Lapurtarrak edo Baztandarrak jauzi luzea da. Beste jauzi luze asko bezala, ahanzturan erori zen XX. mendearen hasieran: “Lehendabiziko Mundu Gerraren inguruan ia-ia desagertuko da plazetatik” (Sagaseta, 2011, 227). Luzaiden lekuko...

Milafrankarrak.

Milafrangarrak jauzi luzea da. Agian horregatik XX. mendearen hasieran desagertu zen plazetatik. Sagasetak dioenez “Fauxtinen aitatxi xaharrak biziki maite omen zituen Milafrangarrak” (Sagaseta, 2011, 232). Fauxtin Bentaberri izan zen, alegia,...

Kattalin.

Jauzi labur bat da eta batzuetan jauzi luze baten (Milafrankarrak) segida gisa erabili izan da. J.-M. Guilcherrek egindako ikerketan (1962-1976 artekoa) ez zuten aurkitu dantza honen testigantzarik tradizio bizian (Guilcher, 1984,...

Ainhoarrak.

Ainhoarrak jauzi luze bat da. J.-M. Guilcher, bere inkestaren datuetan oinarrituz, dantza honen garapen-egoera ezberdinak identifikatzen ditu. Lehendabizikoa, sinpleena, Zuberoan identifikatu zuen, zortzi sekuentziekin. Bertsio hau gainontzeko guzien oinarria izango zen....

Teilagorri.

Sagasetak jauzi gisa sailkatzen badu ere (Sagaseta, 2011, 242), bere argitalpenean zehazten du bi modutan aurkitu duela: Ohiko Segida batekin… daraman airearekin bukatzen den Jauzi hau bi lekutan aurkitu dut bakarrik:...

Alemanak.

Alemanak izeneko jauzia batez ere Nafarroa Beherean eta Lapurdin dantzatu da (Guilcher, 1984, 206). Sagasetak Luzaiden ikerketa egiten duenean jada ez zen dantzatzen. Musikaren zatiren bat oroitu zuen bere informatzaileetako...

Gau ainarak.

Jauzi labur bat da.  M.A. Sagasetak Nafarroa Behereko eskualde ezberdinetan jaso zuen (Bithiriñan, Ezterenzubin, Luzaiden, Gamuen), baina esaten du gehiago dantzatu dela Amikuzen Garazin baino (Sagaseta, 2011, 252). Guilcherrek azaltzen du Domintxinen...

Xoxuarenak.

Jauzi luze bat da. Guilcherrek urratsik gabe ematen du (Guilcher, 1984, 268). Izan ere, airea oroitu arren, ez zuen informatzailerik aurkitu urratsak emate zizkionik. Gauza bera gertatu zitzaion Sagasetari. Bi...

Grabo.

Jauzi labur bat da. Jauzi hau jaso izan da Zuberoan eta Bearnon. Bearnokko izena La Craba (lit. Ahuntza) da, baina izen bereko jauziarekiko harremana izenetik haratago doa: Gogoratu La Crabe biarnotar...

Moneindarrak.

Moneindarrak (Muneiñarrak) jauzi luze bat da. Bere izena Biarnoko herri batetik hartzen du. Zuberoan eta Biarnon izan da sona haundiena izen duen herrialdeak, baina Nafarroa Behereko Amikuzen eta Garazi aldeetan ere...

Gabota.

Jauzi laburra da. Bere izena Gavotte dantza izenetik omen dator. Ipar Euskal Herri osoan dantzatua izan da, baina Guilcherrek Lapurdi eta Nafarroa Behereaz mintzatuz zera dio: La gavotte semble n’avoir eu...

Ainhoar ttipiak.

Jauzi laburra da. Bearnon dantzatzen da baina Euskal Herritik aspaldi desagertu zen. Guilcherrek bere ikerketan egin zuen garaian, soilik Bearnon aurkitu zen. Hala ere esaten du: Il est certain qu’en d’autres...

Ortzaiztarrak.

Jauzi luze bat da. Haren urratsen segidaren berri ez da geratu. Honen aurrean Sagasetak erabaki zuen berak urratsak jartzea: Urratsei buruz, ohikoak inon aurkitu ez ditudanez gero, erranik gelditu da hemen...

Antxigorrak.

Urratsik gabeko jauzia. Honelako beste jauzietan bezala, M.A. Sagasetak urratsak jarri zizkion, beti ere beste jauzi batzuekin dituen zati komunak edo antzekoak erkatuz. Nafarroa Beherean dantzatu zelako testigantza jaso zuen...

Azkaindarrak.

Jauzi luzea da. Guilcherrek aipatzen du behin, baino gero ez du jauzi honen gaineko monografia eskeintzen. Sagasetak bere aldetik zera esaten digu: Jauzi hau dakarren autore bakarra Seminario da eta handik...

Antxoriz.

Jauzi honen izena M.A. Sagasetari zor dio «jolea Luzaideko Antxoriz etxekoa zelako» (Sagaseta, 2011, 281). Nikolas Etxeberri zen jole hori, jatorriz lapurtarra: Eskusoinua jotzen omen zuen pixka bat Nikolasek, ez gehiegi....

Matelota

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Untziarena.

Untziarena musikarik gabeko jauzi bat da, Salaberriren kaieran agertzen dena (Sagaseta, 2011, 378)

Xubero.

Desagertutako jauzi honen urratsen segida daukagu soilik. Salaberriren kaieran agertzen da baina musikarik ez du. J.-M. Guilcherrek aipatzen du (Guilcher, 1984, 273) eta M.A. Sagasetak ematen du bere urratsen segida...

Jauzien segidak

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Bertze bat.

M.A. Sagasetak «musikarik gabeko jauziak» atalean sartzen du urratsen segida hau: Pieza motz hau hainbat Segidatarik bat da. Salaberrik ez dio izenburu berezirik jartzen. «Bertze bat» idazten du soilik (Sagaseta, 2011,...

CINTRUÉNIGOKO PALOTEADOA

Jadanik egiten ez den dantza multzoa da. Paloteadoa herri antzerkia eta dantza batzen dituen folklore adierazpena da. Cintruéngoren kasuan XIX mendetik XXra pasatzeko momentuetan galtzen da betiko paloteadoa, Nafarroako Erriberaldeko...

Cintruenigoko Arku dantza 1

Galdutako dantza

Cintruenigoko Arku dantza 2

Galdutako dantza

Cintruenigoko Arku dantza 3

Galdutako dantza

Cintruenigoko Zinta dantza

Galdutako dantza

Cintruenigoko Zinta dantza 2

Galdutako dantza

Cintruenigoko Mazurka 1

Galdutako dantza

Cintruenigoko Polka

Galdutako dantza

Cintruenigoko Bals

Galdutako dantza

Cintruenigoko Mazurka 2

Galdutako dantza

Cintruenigoko Jota 1

Galdutako dantza

Cintruenigoko Jota 2

Galdutako dantza

CORELLAKO PALOTEADOA

Dantza eta herri-antzerkia batzen dituen adierazpen folklorikoa da Paloteadoa. Corellako Paloteadoaren tradizioa 2025ean berreskuratzen da, antzezpen teatralak dantza tipikoak lagun dituela: zinta dantza, makil dantzak eta arku dantzak. XIX. mendearen...

Corellako «Don José»

XIX. mendearen amaieran edo XX. mendearen hasieran desagertu eta 1977an berreskuratutako makil dantza. Zortzi dantzarik dantzatzen duten dantza sinplea da. Dantzari bakoitzak makilak jotzen ditu musikaren erritmoan, ondoan duen dantzariarekin...

Zangozako Ezpata Dantza 2

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Zangozako Ezpata Jokua

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Zangozako Zortzikoa

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Zangozako Agurra

FITXA ERAIKITZE LANETAN

ZIAKO INGURUTXOA

Jadanik egiten ez den dantza da. Ingurutxoa erlojuaren orratzen kontrako norabidean dantzatzen den dantza da, bikoteka dantzatua.

Ziordiko Inguru dantza

FITXA ERAIKITZE LANETAN

ZIORDIKO ZORTZIKOA

Sakanako Bailaran egiten diren soka dantzen taldeko da Ziordian egiten den zortzikoa, beste herrietan beste izenpean ezagutzen bada ere (Giza dantza, Alkate dantza). Sokan dagoen lehengo dantzaria (neska ala mutikoa)...

Zubietako Zortzikoa

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Lesakako Goitarren Jota

Lesakako Inauterietan hauzo ezberdinetako gazteak baserriz baserriz ibiltzen dira puska biltzean. Etxetara heltzen direnean fandango eta porrusalda eta bertzeren dantza batzuk egiten dituzte etxekoen omenez. FITXA ERAIKITZE LANETAN

LESAKAKO EZPATA DANTZA

Lesakako ezpata dantza aipatzen ari garelarik, herriko festeetako lehendabiziko eguneko goizean egiten diren dantzez ari gara. Ezpata dantza izena badu, baina ez dira ezpatak erabiltzen makilak baizik. Lesakako Ezpata dantzako...

Lesakako Makil Gurutze

Desfilerako dantza da. 15 ezpata dantzarik osatutako taldeak dantzatzen du. 7 laguneko bi lerrok osatzen du taldea, makilez elkarturik, bi lerroak batzen dituen  "aitzin eskua" deituriko dantzariak gidatzen duelarik joan...

Lesakako Zeharkakoa

Hamabortz ezpata dantzarik osatutako taldeak dantzatzen du. Zazpi laguneko bi lerrok osatzen du taldea, makilez elkarturik, bi lerroak batzen dituen  "aitzin eskua" deituriko dantzaria gidari dutelarik . Ziobiko Plazan dantzatzen...

Lesakako Zubi gainekoa

Hamabortz ezpata dantzarik osatutako taldeak dantzatzen du Onin errekaren petriletan. Zazpi lagun errekaren alde bateko petrilean kokatzen dira, eta bertze zazpi bertze aldeko petrilean makila "barruko" (erreka aldeko) eskuarekin kontzen...

Lesakako Zantzo Monona

San Fermin eguneko soka dantzako lehendabiziko dantza. Ezpata dantzari moduan aritutako 15 lagunek dantzatzen dute. Plazaren inguruan dantzatzen da, lerro batean, taldeko lehendabizikoa ezpata dantzarietako "aitzin eskua" izaten delarik. Sarrera moduan...

Lesakako Neska dantza

San Fermin eguneko arratsaldean Soka dantza egiten da eta ziklo honen bigarren dantza, Esku dantza edo neska datza dugu. Dantza hau erabiltzen da ere bai Soka dantza bukatzeko. Ezpata dantzari...

Lesakako Agurra

San Fermin eguneko arratsaldean egiten den Soka dantzaren hirugarren dantza da. Behin Neska dantza edo Esku dantza bukatuta eta plaza barrenean kokatuta, ezpata dantzarien kapitainak neskaren aurrean egiten duen aurreskua...

Lesakako Bandera arbola

Lesakako bandera San Fermin eguneko erritual guzian presentzia haundia du. Bandera Udalarekin batera ateratzen da Herriko Etxetik eta elizaraino desfilatzen du. Behin meza bukatuta eta elizaren kanpoaldean, bandera lehendabiziko aldiz dantzatzen da, txistulariek...

LESAKAKO SOKA DANTZA

Lesakako Soka dantza aipatzen ari garelarik, herriko festeetako lehendabiziko eguneko arratsaldean egiten diren dantzez ari gara. Lesakan, egun horretako dantzak Lesakako dantzak bezala dira ezagunak. Soka dantza deitzen badiogu ere,...

LESAKAKO MAIRUAK ETA KRISTAUAK

FITXA ERAIKITZE LANETAN

LIZARRAKO LARRAIN DANTZA

Larrain Dantza ingurutxoa eta jota oinarri hartuta eraikitako dantza suite bat da. Ordulariaren orratzen kontrako noranzkoan mugitzen den zirkulu ireki handi bat osatzen duten bikoteetan dantzatzen da. Lizarran du jatorria,...

Lizarrako Larrain dantzaren Kalejira

Dantza honen helburua dantzari bikoteak euren lekuan jartzea da. Bikoteak dantzan hasten dira eta bikoteen zirkuluak sortzen dira. Musika amaitzen denean, bikote bakoitza bere lekuan dago eta zirkulua edo dantza-zirkuluak...

Lizarrako Larrain dantzaren Katea

Katea biribil irekian egiten den dantza bat da, bikoteka dantzatzen dena eta bikoteak zapi batez lotuta. Kateak sarrera edo deia bat du, eta horren amaieran mutilak neskari dantzaldian elkar lotuko...

Lizarrako Larrain dantzaren Fandangoa

Katearen ondoren, eta musika jotzeari utzi gabe, 2/4ko erritmoa 3/8ra pasatzen da Fandango hau dantzatzeko. Ingurutxoen Inguru txikiaren erritmo bera du, eta Inguru handiaren baliokidearen ondoren dantzatzen da. Baina ikusi...

Lizarrako Larrain dantzaren Balsa

Balsa binaka dantzatzen da, aurreko dantzen antzera. Bikoteak bananduta dantzatzen dute, inguru txiki batean egin zitekeen bezala, baina abiadura txikiagoan. Une jakin batean, bikote bakoitza eskuetatik elkartzen da eta irudizko...

Lizarrako Larrain dantzaren Jota Zaharra

Erritmo oso bizian dantzatutako jota da, koplan izan ezik. Azken hau ez da "helduta" dantzatzen, baizik eta bi ilarak mantenduz eta dantzariak ezker-eskuin mugituz, hasierako posizioa berreskuratzen dutelarik. Jota Zaharreko sarrera,...

Lizarrako Larrain dantzaren Bolerak

Larrain Dantzako Bolerei Bolera nafarrak ere deitzen zaie. Agertokian edo toki nahikoan dantzatzen denean, zirkulu irekia hautsi egiten da, bolerak bi lerro zuzenetan dantzatzen baitira. Dantzari asko dauden herri eta...

Lizarrako Larrain dantzaren Amaierako Kalejira

Beti bikoteka eta eskutik helduta, Larrain Dantzari amaiera edo irteera emateko dantza hau egiten da. Kalejirarena da egiten den urratsa. Baina dantzariek ez dute soka bat osatzen, binaka mantentzen baitira. 1903an...

LODOSAKO PALOTEADOA

FITXA ERAIKITZE LANETAN

LUZAIDEKO JAUZIAK

FITXA ERAIKITZE LANETAN

LUZAIDEKO BOLANT EGUNEKO DANTZAK

Aste Santuko Pazko egunean Luzaiden Bolanteen Eguna ospatzen da. Antzinako inauteriko konpartsak, dantzari eta pertsonai ezberdinez osatutako kopuru aldakor bat, goizez desfilatu eta dantza egiten du herrian zehar eta auzo...

MARTZILLAKO SAINDU ZAINDARIEN OMENEZKO DANTZAK

Martzillako Zaindari Santuen omenezko Dantzak Martzillako bi zaindarien ospakizun egunetarako sortutako dantzak dira: Plu-ko Ama Birjina eta San Bartolome. Tokiko folklorean txertatzeko asmoz sortutako dantza berriak dira. Bere errepertorioak Erriberako...

Martzillako Cortesías

Kortesiak elizaren barnean dantzatzen dira meza hasi aurretik, bai San Bartolome egunean (VIII-24), bai Plu-ko Ama Birjinaren egunean (VIII-5). Dantzariak, elizako erdiko korridorean daude bi ilaratan, aldarearen aurrera launaka pasa eta...

Martzillako Pasacalles para el paso de la Villa

Martzillako gaiteroek bi kalejira doinu propio dituzte egun hauetarako. Kalejira hau segizio zibilerako erabiltzen da, udalak joan-etorrietan laguntzeko. Plu-ko Ama Birjinaren egunean eta San Bartolome egunean dantzatzen da, bi egunetan...

Martzillako Jota erraldoiekin

Martzillako elizatik bueltan, udala dantzariek, gaiteroek, erraldoi konpartsak eta herriko musika bandak lagunduta heltzen da Martzillako gaztelura, udaletxera. Une horretan dantzariek eta erraldoiek dantzatzen dute jota bat: «La exploradora», Silverio...

Martzillako Pasacalles de San Bartolomé

Kalejira hau prozesio erlijiosoan erabiltzen da santuaren irudiari laguntzeko. Horren ezaugarririk nabarmenena da dantzariek bizkarrez egiten dutela aurrera prozesioaren noranzkoan, santuari begira. Prozesioaren ibilbidea honako hau da: Plaza de la iglesia...

MEZKIRIZKO INGURUTXOA

FITXA ERAIKITZE LANETAN

MONTEAGUDOKO PALOTEADOA

Paloteadoa herri antzerkia eta dantza batzen dituen folklore adierazpena da. Nafarroako Erriberako beste herri askotan bezala, Monteagudon ere errekuperatu egin zen galdutako Paloteadoa. 1989 urtea zen. Maiorala, Rabadana, Deabrua eta...

Monteagudoko Karrika dantza

Karrika dantza desfilatzeko erabiltzen den dantza eta melodia osatzen dute. Dantzariek lerro batean, bitan edo lauetan egin dezakete. Dantza honekin joaten dira San Rokeren irudia dagoen elizara joateko eta bertatik...

Monteagudoko Cortesías

Cortesías izeneko dantza dantzariek santuari edo publikoari botatzen dioten bertsoak dira. Hauek Rabadan edo/eta Mayoralaren erantzuna jasotzen dute. Hauen erantzuna, normalean, dantzariari buruzkoa izaten da modu umoretsu batean. Dantza guztietan bezala,...

Monteagudoko "El quemao"

«El Quemao» (lit. errea) dantzatzen den lehenbiziko makil dantza da. Dantzariak eskenatokian daude Cortesiak egin ondoren eta segidan egiten dute makil dantza hau. Gainerako dantzetan bezala, dantzariak agertokitik ibiltzen ateratzen...

Monteagudoko "Sinfín"

«Sinfin» (lit. mugagabe) bigarren makil dantza da. Zinta dantzaren segidan egiten da. Gainerako dantzetan bezala, dantzariak agertokitik ibiltzen ateratzen dira «Ortzadar» taldearen «Coplas del Paloteado de Monteagudo» abestiaren sarrerako doinura. Koreografia...

Monteagudoko "Palos modorros"

«Palos modorros» (lit. makila modorroak) paloteadoaren hirugarren makil dantza eta Paloteadoa amaitutzat ematen duena da. Cabanillasko Paloteadoko makil dantza bati buruz mintzatuz, Patxi Labordak dio izen hori makilekin lurrari ematen...

Monteagudoko Trenzado

  Trenzado zinta dantza bat da. Gainerako dantzetan bezala, dantzariak agertokira ibiltzen sartzen dira «Ortzadar» taldearen «Coplas del Paloteado de Monteagudo» abestiaren sarrerako doinura. Gainontzeko dantzak bezala dantza berria da Tuterako «Muga»...

Monteagudoko Danza de Arcos

Arku dantza bat da. Arkuak landare apaingarriz apainduta daude. Zortzi dantzarik egin dezakete dantza hau, baina hamasei ere dantzatzen dira. Hala ere, arkuekin egiten diren jokuak launaka edo zortzinaka egiten...

Monteagudoko Bolera

FITXA ERAIKITZE LANETAN

IRAIZOZKO INGURUTXOA

FITXA ERAIKITZE LANETAN

IRIBASKO INGURUTXOA

Ingurutxoa erlojuaren orratzen kontrako norabidean eta bikotez osatutako biribilean dantzatzen den dantza multzo bat da. Bere izenak biribilean dantzatzeari egiten dio erreferentzia. Ingurutxoa osatzen duten dantzak tradizioaren egoeraren arabera osatua...

IRUÑEKO ARROSADIAKO MAIORDOMOAK

FITXA ERAIKITZE LANETAN

IRUÑEKO SAN FERMIN ALDAPAKOAREN EZPATA DANTZA

Iruñeko San Fermin Aldapakoaren Ezpata dantza dantza-multzo bat da eta egurrezko ezpata luzeekin egiten da, nahiz eta beren artean  Bandera dantza eta sastakaiez dantzaturiko zortzikoa dauden. Ezpata dantzak, bere osotasunean,...

IRUÑEKO ANIMALIEN DANTZAK

Animalien dantzak Inauteri aurreko asteburuan ospatzen den Kauteren Festaren giroan dantzatzen dira. Segizio horretan ateratzen diren zaldikoek dantzatzen dituzte.

IRUÑEKO SOKA DANTZAK

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Iruñeko Sanduzelaiko Maiordomoen Jota

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Iruñeko Arrotxapeako Maiordomoen jota

FITXA ERAIKITZE LANETAN

IRUÑEKO SAN LORENTZOKO DANTZAK

Urtero, San Lorentzo egunean (abuztuaren 10ean) eta Bestaberri egunean (ekainean), izen bereko Anaiarteak dantzaldiak egiten ditu eta prozesioetan parte hartu. Data hauetaz landa bertze data berezietan ere atera daitezke: inauteriak,...

Iruñeko San Lorentzoko Karrika dantza

San Lorentzoko danzanteek desfilatzeko erabiltzen duten dantza da Karrika dantza. Bi lerrotan dantzatzen diren dantza hau bi alde koreografikoki ezberdinek osatzen dute: batean aurrerantz joaten dira kriskitinak astinduz erritmoa markatuz...

Iruñeko San Lorentzoko Kortesia

Makil dantzak bukatzeko dantza da. Zentzu horretan lotura zuzena dauka Cortesen egiten diren Cortesíasekin edota Otsagabiako dantzetan bukatzeko egiten den azken mugimenduarekin. Dantzariek, makilak eskuetan dituztela, elkarren arteko gurutzaketak egiten...

Iruñeko San Lorentzoko Fagina

Brokel eta ezpatarekin egiten den dantza baten aurrean gaude. Erritmo biziko dantza izan arren, pauso lasaia du oinarri. Musika izen bereko militarren tronpeta jotzetik hartzen du itxura eta iturria. Jotze horietako...

Iruñeko San Lorentzoko Fagina bals

Ezpata dantza baten aurrean gaude. Fagina dantzaren soinutik abiatuta, balsaren urratsarekin dantzatzeko ezpata dantza sortu zuten Paloma Briñol eta Jesús Pomaresek.

Iruñeko San Lorentzoko Lairón

Makil dantza bat da. Dantzariek goitik eta beheitik jotzen dituzte makilak. Beste makil dantza askotan bezala tokiz aldatzen dute dantzariek, kasu honetan lau aldaketa dagoelarik. Bukatzeko, Kortesia izeneko dantza egiten...

Iruñeko San Lorentzoko Lairón (2)

FITXA ERAIKITZE LANETAN Brokel eta ezpatarekin egiten den dantza baten aurrean gaude. Ziklo honetan ematen diren makil dantzetan gertatu bezala, lau aldiz aldatzen dute tokiz aldatzen dute dantzariek. Musika Ricardo Fernándes de...

Iruñeko San Lorentzoko Habanera

Habanera makil dantza bat da. XIX. mendean Kubatik ekarritako izen bereko erritmoan dantzatzen da eta hortik datorkio izena. Habanera honen soinua Jesus Pomares eta Paloma Briñolek ondu zuten.

Iruñeko San Lorentzoko Makil dantza

Izenak adierazten duen bezala, makil dantza baten aurrean gaude. Honetan dantzarien elkarren kontra zein lurraren kontra ere jotzen dute. Beste makil dantza askotan bezala, tokiz aldatzen dute dantzariek, kasu honetan...

Iruñeko San Lorentzoko Jota

Sueltoko Jota baten aurrean gaude. Jota hau norbaiten omenez edota aurrean dantzatzeko pentsatuta dago. Horrela, dantzariak omenduari begira jartzen dira launakako bi lerroetan, erdian Boboa dutela. Hasiera batean dantzariek beraien...

Iruñeko San Lorentzoko Arku dantza

Izenak adierazten duen gisan, Arku dantza bat da eta arku soil eta apaindu gabeekin egiten da. Dantza bi alde ezberdin ditu. lehendabizikoan dantzariek elkarren artean jotzen dute arkuekin, bigarrenean, lerro...

ITURMENDIKO ZORTZIKOA

FITXA ERAIKITZE LANETAN

LAKUNTZAKO PERTZAKO DANTZAK

FITXA ERAIKITZE LANETAN

LEITZAKO EZPATA DANTZA

Leitzako Ezpata dantza bere momentuan herriak bereganatutako Bizkaiko Ezpata dantzan du jatorria eta oinarria, egun erabat leitzartzat onartzen dena. Bizkaiko ezpata dantzan bezala, Leitzakoan hainbat dantza egiten dira: banaka zein...

LEITZAKO INGURUTXOA

Leitzako ingurutxoa mantendu den ingurutxorik osatuena da eta hainbat dantzek osatzen dute. Soka dantza da egiten den lehendabiziko dantza. Bertan mutilek soilik, edota neskekin, belauntziko izeneko dantza egiten dute. Bigarren...

Ablitasko Plego Dantzaren Jota

Bi biribil zentrokideetan dantzatzen den jota hau Plego Dantzaren partaideek egiten dute. Bere koreografia Tuterako Jotan dago inspiratua eta musika Julian Romano gaitariaren errepertorioaren 9garren Jota da. Tuterako gaitariak diren...

Aldudeko Dantza luzea

Soka dantza FITXA ERAIKITZE LANETAN

BAZTANGO MUTIL DANTZAK

Hogei dantza ezberdinek osatzen dute Baztango Mutil-dantzak, baina ezberdin izan arren , ezaugarri koreografiko komun batzuk dituzte: biribil irekian eta erlojuaren orratzen kontrako norantzan dantzatzen dira. Gaur egun, Bailarako herrietako...

Aunitz urtez

Baztango mutil dantzetarako sarrera da. Berez ez da mutil dantza bat, bildumetan haien artean agertzen den arren. Aunitz urtez! dantzariek mutil dantzetan hasi baino lehen erraten duten agurra eta mutil...

Hiru puntukoa

Baztango mutil dantza bat da Aunitz urtezen ondoren dantzatzen ohi den lehendabiziko mutildantza, alegia. Oso urrats gutxi dituen mutil dantza da (erreza zentzu horretan) eta jende asko biltzen du jotzen...

Billantzikoa

Baztango mutil dantza. Tradizio baztandarraren gaur egungo unean, Billantziko dantzatzen ohi den bigarren mutil dantzaren izena da. Hau, Hiru puntukoaren ondoren eta etenik gabe dantzatzen da, biak bat balira bezala....

Biligarroarena

Txori baten izena duen mutil dantzetariko bat dugu Biligarroarena. Mutil dantza hau “puntukakoa” da. Melodiaren une zehatz batzuetan esaldi musikala konpas batez gehitzen da eta horrek bere eragina du koreografian...

Biligarroarena zaharra

Mutil dantza honek txoriaren izenari zaharraren konnotazioa gehitzen dio. Puntukako mutil dantza bat da eta gainontzekoetan bezala, honetan ere oinarrizko melodiari konpas bat gehituz (urrats bat koreografian) bortz puntu arte...

Billantziko txiki

Baztango mutil dantza. Izen honekin Maurizio Elizaldek eta Aita Donostiak ematen digute, baina Bernardo de Zalduak bere eskuizkribuan esaten digu: “a continuación del” BILLANTZIKO” (…) se danzaban sin interrupción las 2...

Billantziko zaharra

Baztango mutil dantza. Maurizio Elizalderen 1943ko bilduman Billantziko Txikiren aldaera gisa agertzen da. Modu honetan dantzatzen da egun. Ikus Billantziko txiki

Zahar dantza

Mutil dantzen artean motzena da: errepikatzen diren bi esaldi musikal eta koreografikoak. Bertze bi mutil dantzekin batera dantzatzen da: Mando zaharrarena eta Billantziko Txiki. FITXA ERAIKITZE LANETAN

Mando zaharrarena

Bertze mutil dantza motz baten aurrean gaude. Bertze bi mutil dantzekin batera dantzatzen da: Zahar dantza eta Billantziko Txiki. FITXA ERAIKITZE LANETAN

Xerri begi

Kasu honetan, mutil dantzak etxeko animalia baten atal baten izena darama. Mutil dantza hau “puntukakoa” da. Melodiaren une zehatz batzutan esaldi musikala konpas batez gehitzen da eta horrek bere eragina...

Xerri begi zaharra

Mutil dantza honek zerriaren atalaren izenari zaharraren konnotazioa gehitzen dio. Puntukako mutil dantza bat da eta gainontzekoetan bezala, honetan ere oinarrizko melodiari konpas bat gehituz (urrats bat koreografian) bortz puntu...

Baztango Muxikoa

Mutil dantza hau luzea eta konplexua da eta, hala ere, problemarik gabe indarrean mantendu da honelako bertze batzuk desagertzeko kinka larrian egon direnean. Ez da “puntukako” mutil dantza bat. FITXA ERAIKITZE...

Zozoarena

Txori baten izena duen mutil dantzetariko bat dugu Zozoarena. Mutil-dantza hau “puntukakoa” da. Melodiaren une zehatz batzuetan esaldi musikalari konpas bat gehitzen zaio eta horrek bere eragina du koreografian ere:...

Ardoarena

Mutil dantza hau ez da “puntukakoa”, hau da, ez du errepikatzen den oinarrizko azpiegitura koreografikorik. Oso zaila izatearen sona izan du eta desagertzeko zorian egon zen. Bertze bi mutil dantzekin...

Añarxume

Txori baten izena duen mutil dantzetariko bat dugu Añarxume. Mutil dantza hau “puntukakoa” da. Melodiaren une zehatz batzuetan esaldi musikala konpas batez gehitzen da eta horrek bere eragina du koreografian...

Baztango Zazpi jauzi

Bere barne egitura ezberdina izan arren, “puntukako” mutil dantza kontsidera liteke. Izenak dantza bukatzean saltatzen diren zazpi jauziei egiten dio aipamena. Izen bereko Iparraldeko jauzietan baditu bere parekoak. Dantzaren dinamika...

Zazpi jauzi zaharra

Mutil dantza hau galduta egon da hainbat urtez. Agian Zazpi Jauziren itzuli gisa erabili ez izateak izan du bere eragina horretan. Zazpi Jauziren dinamika bera dauka: oinarrizko egitura koreografiko baten...

Añar haundi

Txori baten izena duen mutil dantzetariko bat dugu Añar Haundi. Mutil dantza hau ez da “puntukakoa”, hau da, ez du errepikatzen den oinarrizko azpiegitura koreografikorik. Oso zaila izatearen sona izan...

Tellarin

Mutil dantza luze eta konplexua da. Ez da “puntukakoa”, hau da, ez du errepikatzen den oinarrizko azpiegitura koreografikorik. Bertze bi mutil dantzekin batera dantzatzen da: Ardoarena eta Añar Haundi. Hirurak...

Xoriarena

Txoriei, bere orokorrean, egiten dio aipu “puntukako” mutil dantza honek. Melodiaren une zehatz batzuetan esaldi musikala konpas batez gehitzen da eta horrek bere eragina du koreografian ere: urrats bat gehitzen...

BAZTANGO SOKA DANTZA

Bere izena parte hartzaileek zapiez lotuta dantzatzeagatik dator. Berez, emakumezko eta gizonezkoak bata bertzearen ondoan jarrita egiten da dantza, soka bakarrean. Hainbat urtetan dantzatu gabe egon arren, gaur egun Arizkunen...

ZANGOZAKO BESTABERRIKO DANTZAK

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Zangozako Jota zaharra

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Tuterako Pasacalles de Vísperas

San Joan bezperan egiten den kalejiran aurrera egiteko erabiltzen den dantza mistoa da. Kalejira jaiak iragartzen dituen suziriaren ondoren egiten da. San Joan Bataiatzailearen parrokiako plazatik urte horretan erroskua prestatzen...

Tuterako Tremolación de Bandera

San Joan eguneko mezaren ondoren prozesio bat egiten da, non makil dantzariek parte hartzen duten. Elizaren atean Alabarderoen Ohorezko Guardia eta dantzariak daude irudiaren zain. Alabardarietako bat bandera dantzatzeaz arduratuko...

ITURENGO JOALDUNAK

FITXA ERAIKITZE LANETAN

ZUBIETAKO JOALDUNAK

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Doneztebeko Soka dantza

Doneztebeko Trapatanaren bigarren dantza da. Dantza honetan zati ezberdinak identifika daitezke. Bertze toki batzuetan Neska Biltzea gisa ezagutzen den dantza, hemen Soka dantzaren barruan dago. Hasierako Mutil dantza bukatzen denean...

Doneztebeko Mutil dantza

Oraindik mutilek soilik egiten duten dantza da. Bere barnean bi edo hiru atal ezberdinak ditu (idazleen arabera), baina dantzaren berriak ditugunetik ez dira dantza bereizi gisa ezagutu.  Dantzariak plazan sartzen dira...

Doneztebeko Trapatan

Zortzikoa bukatuta Trapatan dantza edo Trapatana hasten da. Dantza honek izena ematen dio dantza multzoari. Soka dantzatzeko dantzariek egiten duten ibilbide zirkularra galtzen dute eta lerro zuzen batean kokatzen dira...

Doneztebeko Trapatan dantzaren Fandangoa

Fandago eta Porrusalda dantzaldia amaitzeko erabiltzen dira. Berez ez dira dantza multzoaren parte, baina ohituraren ohiturez, beti egiten dira. Danbolinausiak bere zerbitzariekin eta bikoteekin taldetik bereizten dira eta beraien artean...

Doneztebeko Trapatan dantzaren Porrusalda

Fandago eta Porrusalda dantzaldia amaitzeko erabiltzen dira. Berez ez dira dantza multzoaren parte, baina ohituraren ohiturez, beti egiten dira. Danbolinausiak bere zerbitzariekin eta bikoteekin taldetik bereizten dira eta beraien artean...

Goizuetako Axeri dantza

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Goizuetako Soka dantza

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Goizuetako Zortzikoa

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Goizuetako Ingurutxoaren Fandangoa

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Ihabarko ingurutxoaren Jota

Ingurutxoa eta, orohar, dantzaldiak hasteko gazteriaren maiordomoek dantzatzen ohi zuten jota bat. Aspaldiko ohitura zen maiordomoek dantzaldia hastearena. Orain mantentzen da ingurutxoa jotarekin hastea.

Ihabarko Ingurutxoaren Porrusalda

Jotarekin batera Ingurutxoari hasiera emateko maiordomoek dantzatzen duten dantza.

Ihabarko Inguru haundia

Neska-mutilak bikoteka jarrita eta zapiez elkartuta, erlojuaren kontrako norabidean egiten duten dantza da. Zirkulu irekia osatzen dute bikoteek eta bi lerroen kanpoko aldean neskak kokatzen dira. Dantzatzen diren bi Inguru...

Ihabarko Inguru txikia

Bikoteek inguruka, inguru handia egiten den moduan eta erritmo bizi batean (⅜) egiten duten dantza da.

Iribasko Ingurutxoaren Martxa

Musikariak herriko etxe batean bazkaltzen zuten eta etxe hortatik dantzaldia egiten zen tokira joateko biribilketa bat jotzen zuten. Larrainerako edo plazarako bidean jendea gehitzen zitzaion danbolinteroen taldeari edo plazan bertan...

Iribasko Zortzikoa

Zubiak bezala, zortzikoak ere Inguru handiaren parte gisa onar daitezke, Beltranek egiten duen moduan (Beltran, 2006, 67). Maiordomoek edota nahi duen orok dantza lezake zortzikoa bere bikotearen aurrean dantzari talde...

Iribasko Inguru txikia

Inguru txikia hiruko erritmo bizian egiten den dantza da. Bikoteek era sueltoan egiten dute dantza, beti ere, larrain edo plazari inguruka. Iribas berezia izan da Inguru txikietan, izan ere, hemen...

Iribasko Inguru handia

Neska-mutilak bikoteka jarrita eta zapiez elkartuta, erlojuaren kontrako norabidean egiten duten dantza da. Zirkulu irekia osatzen dute bikoteek eta bi lerroen kanpoko aldean neskak kokatzen dira. Inguru handia hiru-lau aldiz...

Zaldikoen Karrika dantza

Dantza hau toki batetik bestera joateko erabiltzen da. Dantza lasaia, urrats batzuetan zaldien ostikoak edo saltoak irudika ditzakegu. Bestaldetik ere, lasaitasun horrek zaldikoen gonak dantzarazteko ere ematen du. Dantzatzeko, bi...

Zaldikoen Herriko Etxeko Plaza dantza

Berez, dantza-jauzi baten oinarriak biltzen ditu dantza honek: zirkulu itxian eta Euskal Herriko Iparralde osoan ezagutzen diren urratsekin: erdizka, eskuin ta hiru, erdizka, eskuin ta hiru, ezker, eskuin, erdizka, dobla,...

Zaldikoen Makil dantza

Zaldikoek daramaten maskuriaren egurrak egiten du mailaren papera. Dantzaren zailtasuna zaldikoekin egitean datza. Dantza hau azkenaurrekoa izaten zen, baina bukaera zalapartatsua duenez gero, aspalditxotik Animalien dantzak bukatzeko erabiltzen da.

Zaldikoen Balsa

Dantza honen inspirazio iturria Mallorcako bolero batean datza. Biribilean egiten da eta zaldikoak txandaka, dagokienean, erdira sartzen eta ateratzen dira. Banaka dantzatzen direnean momentuan inprobisatu behar dute dantza. Koreografia Peio Otanorena...

Leitzako Soka dantza

Dantza honekin sartzen dira plazan dantzariak, musikaren erritmora ibiltzen direlarik. Soka dantzaren melodiak hainbat aldiz jotzen da eta horietan neskak sartzen dira sokara, zubiak egiten dira eta mutilek Belauntziko izeneko...

Leitzako Inguru haundia

Neska-mutilen bikoteek inguruka egiten duten dantza, bai talde osoak ala aurreskua eta atzeskuak beren bikoteekin. Zubiak ere egiten dira.

Leitzako Inguru Txikia

Bikoteek inguruka eta erritmo bizi batean (⅜) egiten duten dantza. Tartean zubiak egiten dira.

TUTERAKO POLKA

Tuterako Inauterietako polka borobilean eta bikoteka egiten den dantza da. Bere koreografiaren barnean bikotekideak aldatzen dira. Inauterietan, Polka Zipoteroen kalejira (Zipoteroak Tuterako maskarak dira) bukatzen denean egiten da. Inauterietan dantzatzeko...

Oskozko Esku dantza

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Orreagako Biribilketa

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Lesakako Txakain

San Ferminen azken egunean egiten da soka dantza den hau. Herriko edonork parte har lezake dantza misto honetan FITXA ERAIKITZE LANETAN

Lanzko Tantirumairu

FITXA ERAIKITZE LANETAN

JAURRIETAKO NESKA DANTZA

Herriko festetan, abuztuaren 15an soilik neskek egiten duten dantza kantatua. Dantza hau biribil itxian egiten da.

ITURENGO DANTZA LUZEA

Iturengo Dantza Luzea haibat dantzez osatutako dantza da. Malerreka, Bortziri, Bertizaran eta Baztanekin partekatzen diren dantzek osatzen dute Dantza Luzea: Agurra, Mutil dantza eta Soka dantza. Lehendabizikoan dantzariek ikusleak agurtzen...

Iruñeko San Juango Soka dantza

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Iruñeko San Blas eguneko Soka dantza

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Imozko Esku dantza

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Etxarri Aranazko Ingurukoa

FITXA ERAIKITZE LANETAN

BETELUKO KARRIKA DANTZA

Beteluko Karrika dantza Inauterietan egiten den dantza da. Berez, eta bere izenak adierazten duen moduan, herriko kaleetan barna joateko musika eta dantza da. Baina toki zehatz batzuetan zortzikoa dantzatzen dute...

BERAKO INUDE ETA ARTZAIAK

Inauterietako konpartsa bat da Inude eta Artzaiak izenekoa. Mutilak neskaz mozorrotzen dira, neskak, berriz, mutikoz. XIX mendeko pertsonaiak errepresentatzen dituzte eta Berako karriketan barna kantuak eta dantzak egiten dituzte. Dantza ziklo...

BERAKO BORDON DANTZA

Berako Bordon dantza neske-mutilek osatutako bi lerroetan dantzatzen den dantza da. Dantzariak gero Makil dantzetan erabiliko duten jantziekin dantzatzen dira. Bi lerroak batzen ditu dantzari batek eta bere atzetik bi...

BERAKO BANDERA ARBOLTUA

Bandera Arbolatzea, bandera altxatu eta musikaren erritmoan, mugimendu ezberdinak egitean datza.

Baztango Zortzikoa

Biribil irekian egiten den dantza da; hala ere, tokia eta partaide kopuruaren arabera ixten da . Bere izena zortziko izanda ere, erritmoa ez da 5/8 baizik eta 2/4. Testuinguru koreografiko...

Baraibarko Mutil dantza

FITXA ERAIKITZE LANETAN

AZPIROZKO SOKA DANTZA

Jadanik dantzatzen ez den dantza da.  

ARRARASKO ZOZO DANTZA

Zozo dantza jadanik egiten ez den dantza da. Dantza talde batzuk mantentzen dute bere erakustaldietan dantzatzeko.

ARRAIOZKO ERREGINA ETA SARATSAK

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Arizkungo Maiatzeko Erreginak

FITXA ERAIKITZE LANETAN

CORTESKO PALOTEADOA

Irailaren 29an ospatzen da Cortesen santu zaindariaren eguna, Mikel Deuna. Makil dantzariak agertzen dira goizeko prozesioan, arratsaldean egiten diren eginkizunetan eta horiekin batera paloteadoaren funtzioaren beste pertsonaiak ere. Izan ere,...

OTSAGABIAKO DANTZAK

Otsagabiako dantzek irailaren 7 eta 8an herriko festetan dantzatzen den zikloa osatzen dute. Zazpi dantzak dira eta haien artean lau makil dantza (Enperadorea, Katxutxa, Dantza eta Modorro), pañolo dantza bat,...

IRUÑEKO TXANTREAKO TTUN-TTUNA

Sin descripción

Txantreako Ingurutxoa

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Txantreako Zortzikoa

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Txantreako Fandangoa

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Txantreako Porrusalda

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Txantreako Kale jira

FITXA ERAIKITZE LANETAN

ARIBEKO TTUN-TTUNA

Berriki berreskuratu den Ingurutxoa (2024).Ttun ttuna erlojuaren orratzen kontrako norabidean eta bikotez osatutako biribilean dantzatzen den dantza multzo bat da. Izena Ekialdeko Pirinioetan erabiltzen da eta jotzen den musika tresnari...

Aribeko Soka dantza

Jadanik  dantzatzen ez den dantza. Dantza hau ez du Pipirripi Dantza Taldeak jaso berreskuratu dutenen artean. Aribeko Ttun-ttunaren gainontzeko dantzak bezala, F. Arrarasek jaso omen zuen baina ez du bere informazioaren iturririk...

Aribeko Pañolo dantza

Dantza hau, 2024an, Aezkoako Pipirripi Dantza Taldeak berreskuratu zuen, F. Arrarasen testuetan oinarritua. Aribeko Ttun-ttunaren gainontzeko dantzak bezala, F. Arrarasek jaso omen zuen baina ez du bere informazioaren iturririk aipatzen. Pañolo dantza...

Aribeko Inguru dantza

Dantza hau, 2024an, Aezkoako Pipirripi Dantza Taldeak berreskuratu zuen, F. Arrarasen testuetan oinarritua. Aribeko Ttun-ttunaren gainontzeko dantzak bezala, F. Arrarasek jaso omen zuen baina ez du bere informazioaren iturririk aipatzen. Inguru dantza...

Aribeko Karrika dantza

Dantza hau, 2024an, Aezkoako Pipirripi Dantza Taldeak berreskuratu zuen, F. Arrarasen testuetan oinarritua.a Aribeko Ttun-ttunaren gainontzeko dantzak bezala, F. Arrarasek jaso omen zuen baina ez du bere informazioaren iturririk aipatzen. Inguru dantza...

BAKAIKUKO ZORTZIKOA

Bakaikuko Santio plazan bertan ematen zaio hasiera dantzari, nahiz eta noizbait ere kalejiran igo izan den Santioko ermitatik. Neska zein mutil gazteek kaxeroz  jantzirik dantzatzen dute txistulari batek lagundurik. Baina...

Bakaikuko Zortzikoa

Plazako goiko aldean, festetan jartzen den kioskoaren ezkerraldean kokatzen dira. Bertatik binaka (neska zein mutilak) sartzen dira plazan, bikote bakoitza bestearen atzetik eta zirkulu ireki batean kokatzen dira, dantzatu aurretik...

Bakaikuko Jota

Jota herrikoia da, jai egunetan modu natural batean plazan dantzatzen den dantza da. Dantza sozial bat da, zirkulu batean jarrita dantzatzen da, ahal den neurrian neska-mutilak tartekaturik kokatzen direlarik. Jota honek...

Bakaikuko Porrusalda

FITXA ERAIKITZE LANETAN Porrusalda herrikoia da, jai egunetan modu natural batean plazan dantzatzen den dantza da, beti jota ondoren dantzatzen da.   Hiru atalez osatutako porrusalda da: lehenengo atalean aurrera begira dantzatzen...

CABANILLASKO PALOTEADOA

Paloteadoa herri antzerkia eta dantza batzen dituen folklore adierazpena da. 1902an galdutako paloteadoa 2014an birsortzen dute Cabanillasen. Cabanillasko Paloteadoak, antzespenaz gain dantzak biltzen ditu: arku dantza, makil dantza, kortesiak, zinta...

Cabanillasko Mazurca de Arcos

Mazurca de Arcos, bere izenak aditzera ematen duenez, arku dantza bat da eta mazurka baten melodiaren gainean dago eratuta. Arkuak lorez apainduta daude.

Cabanillasko Trenzado

Cabanillasko «trenzado» edo zinta dantza Erriberako paloteadoen zinta dantza guztien eskema jarraitzen du. Beharbada, zinta dantza honen ezaugarri bereziena gibelka  egiten den mugimendu bat da, zinta dantza aberasten duen hein...

Cabanillasko Cortesías

Gainerako Paloteadoetan bezala, Cabanillasekoan ere dantzariek bertso batzuk esaten dituzte Santuaren, Mayoralaren eta Rabadanaren aurrean. Tradizioaren egungo egoeran, zortzi dantzariko bi taldek dantzatzen dute paloteadoa. Eskenatokian distantziakidetasunezko lau ilaratan kokatzen...

Cabanillasko Baile de palos

Izen hau hartzen du lehen makil dantzak. «Makila modorroen» dantza gisa definitzen da (Laborda, 2017, 102), lurrari ematen zaizkion kolpeengatik.

Cabanillasko Jota

Jota de Cabanillas kalean dantzatzeko sortutako koreografia da. Biribilean dantzatzen den jota bat da. Paloteadoan 2016an sartzen da (Laborda, 108). Jotak bost pauso ezberdin ditu. Horietako bat kopla da modu...

Cabanillasko Castañuelas

Castañuelas (kriskitinak edo kastainetak) paloteadoaren bigarren makil dantza da. Musikalki Izaba eta Uztarrozeko Ttun ttunak gogorarazten dituzten esaldiak ditu. Bere sorkuntzan bilatu zen efektua da, Cabanillas eta Bardeara neguko larreetara...

Fiteroko Jota

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Zilbetiko Katedra dantza

Dagoeneko egin ez den irri dantza bat da. Katadera dantza edo Katedra dantza Erroibar osoan ezagun izan da, baina dantzatu, «batez ere Zilbetin eta Esnotzen praktikatu da, eta Biskarretan eta Loizun...

AGOIZKO INGURUTXOA

Ingurutxoa erlojuaren orratzen kontrako norabidean eta bikotez osatutako biribilean dantzatzen den dantza multzo bat da. Bere izenak biribilean dantzatzeari egiten dio erreferentzia. Ingurutxoa osatzen duten dantzak tradizioaren egoeraren arabera osatua...

Agoizko Ingurutxoaren Ingurutxoa

Bere izenak dioen bezala, dantza hau plazaren inguruan egiten da edo, bederen, korro irekian. Bere urratsak bi dantzen urratsen nahasketa dira. Edo gutxienez, hori ematen dute. Dantza, beste ingurutxoetan bezala,...

Agoizko Ingurutxoaren Jota

Agoizko ingurutxoaren bigarren dantza da. Ingurutxoa tradizionala izan den herrietan jota eta porrusalda ez da beti ingurutxoaren parte kontsideratua izan. Baina tradizioaren azken adierazpenetan horrela zen. Horregatik, gerora sortu diren...

Agoizko Ingurutxoaren Porrusalda

Agoizko Ingurutxoaren hirugarren dantza da. Fandangoa bezala, korroan egiten da.

Agoizko Ingurutxoaren Karrika dantza

Biribilketa edo Karrika dantza Agoizko Ingurutxoaren azken dantza da. Honekin bukatzen da, alegia. Plazatik ateratzeko eta karriketan barna joateko dantza da.

Leitzako Banakoa

Leitzako Ezpata dantzaren dantza. Ezpatak alboan utzita, dantzariak banan banan ateratzen dira jendearen aurrera dantza egitera. Beste toki batzuetan Banango izenarekin ere ezaguna da

Leitzako Saludoa

Leitzako Ezpata dantzaren dantza. Dantzariak Udaletxearen arkupeetatik ateratzen dira ezpata eta makila eskuetan daramatzatela eta plazan sartzen dira biribilketa baten soinuz dantzatzeko tokira heldu arte. Soinua aldatzen da eta beste...

Leitzako Binakoa

Leitzako Ezpata dantzaren dantza. Ezpatak alboan daudela, dantzariak binaka ateratzen dira jendearen aurrera dantza egitera. Beste toki batzuetan Binango izenarekin ere ezaguna da.

Leitzako Launakoa

Leitzako Ezpata dantzaren dantza. Ezpatak alboan daudela, dantzariak launaka dantzatzen dira. Beste toki batzuetan Launango izenarekin ere ezaguna da.

Leitzako Zortziko Lekun

Leitzako Ezpata dantzaren dantza. Dantzari guztiek batera parte hartzen dute dantza honetan, baina tokitik mugitu gabe (lekuan, hortik Leitzan hartzen duen izena) egiten dute eta ezpata eskuan daramatela.

Leitzako Zortziko Kruzekin

Leitzako Ezpata dantzaren dantza. Beste toki batzuetan Zortziko edo Zortzinango izenekin ere ezaguna da. Dantzariek aurrean dantzatutako Zortziko lekuan urratsekin egiten dute, baina tokiz aldatuz eta izena, egiten dituzten gurutzatzeetatik...

Leitzako Makil Dantza

Leitzako Ezpata dantzaren dantza. Ezpatak alboan utzita, dantzariek makilak hartzen dituzte eta joko ezberdinak egiten dituzte makilak elkarren artean kolpatuz. Beste toki batzuetan Makil Joko izenarekin ere ezaguna da.

Leitzako Ezpata Dantza

Leitzako Ezpata dantzaren dantza. Makil dantzaren ondoren, makilak alboan uzten dira eta ezpatak hartzen ezpatekin joko ezberdinak egiteko ezpatak elkarren artean kolpatuz. Beste toki batzuetan Ezpata Joko Nagusia izenarekin ere...

Leitzako Txakarrankua

Leitzako Ezpata dantzaren dantza. Dantza honen ezaugarririk behinena bi dantzarik hirugarren baten jasoeran dantza. Jarrera horretan dagoen bitartean, gainontzeko dantzariak haren inguruan dantzatzen dira

Leitzako Jota

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Leitzako Porrusalda

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Leitzako Korroa

FITXA ERAIKITZE LANETAN

Murchanteko Pasacalles

Murchanteko Paloteadoaren dantza da. Pasacalles (Kalejira) ibilbidea egiten edo eskenatokira igotzeko egiten den dantza da. Bi talde egiteko dantzari nahikorik badago, batzuk arkuekin eta besteak makilekin egiten dute. Jatorrizko dantzak, baldin bazegoen,...

CORELLAKO PALOTEADO DE MOROS Y CRISTIANOS

Desagertutako adierazpen folklorikoa. Mairuak eta kristauen Paloteadoan edo Antzezpenean, Paloteadoan bezala, herri antzerkia eta dantza nahasten ziren funtzioa zen. Paloteadoan ematen zen Aingeru eta Deabruaren arteko borroka dialektikoa, hemen mairuen...

CORELLAKO IZENIK GABEKO DANTZA

Galdutako adierazpen folklorikoa. Pedro Arellanok (1933) ematen digu dantza honen berri San Pascual Bailón egunean (maiatzaren 17) bere kofradiak egiten zuen prozesio baten harira: “En Corella, ese mismo día, se...

ABLITASKO PLEGO DANTZA (BERRIA)

Jatorrizko Danza del Plego oinarri hartuta sortutako dantza berria. Plego dantza irri dantza bat da eta bertan partaidetako batek besteak gerritik zintzilik daraman paperezko orria, erretzen saiatu behar du. Jatorrizko...

Deikazteluko Bolerak

Bolerak izeneko dantzarekin elizako pasabide nagusitik sartzen eta ateratzen dira artzainak elizatik. Lizarraldeko Herri Dantzaren Tailerraren partaideek sortu zuten. Bere aurrekaririk hurbilena Gabonetan egiten zen Oilar-mezan Deikazteluko hainbat artzainek egiten...

Deikazteluko Itzurun

Deikazteluko Pastorelarako egindako bigarren dantza da Itzurun. Dantza hau Joan Mari Beltranek sortu eta “Orhiko Xoria” (Elkar, 2006) izeneko diskoan argitaratutako soinuan asmatuta dago. Beltranek  Perez de Lazarraga “Zapatericos” Lizarrako...

Ablitasko Plego Dantzaren Sarrera/Irteerako dantza

Dantzariak plazan sartzeko eta ateratzeko erabiltzen den dantza. Dantza mutilek hasten dute eta plazaren barnean daudela neskak sartu eta beraiekin parekatzen dira.

LANZKO HIRU PUNTUKO DANTZA

Galdutako dantza. R.M. Azkuek bere Cancionero Popular Vasco-ko hirugarren liburukian (Danzas izenburu duena), Neure senar izenburuarekin, Lantzen jasotako melodia bat biltzen du. Honen inguruan hau aipatzen du: Acompañados de este canto bailan...

Zazpi jauzi

Fitxa eraikitze lanetan

LABAIENGO MUTIL DANTZA

Jadanik egiten ez den dantza da. Dantza honen berri Antonio Goiak ematen digu. Goiak Malerreka osoan egiten den mutil dantza gisa hartzen du: más exacto era y es llamarlo «Mutil Dantza...

Arantzako Neskak biltzekoa

Arantzako Dantza Luzearen bigarren dantza hau ez da, berez, dantza bat baizik eta neskak plazan edo frontoian sortzen ari den soka dantzara atzeratzeko soinua eta protokoloa. Neskek lepoan daramaten zapi...

Arantzako Soka dantza

Arantzako Dantza Luzearen hirugarren dantza dugu hau. Aurreko dantzan (Neska biltzea) neskak sokaren barruan egokitzen dira mutilen artean tartekatuta. Baztango Soka dantzaren soinua oroitarazten digu honek. FITXA ERAIKITZE LANETAN

Arantzako Zubi dantza

Arantzako Dantza Luzearen hondarreko dantza da hau. Herriko neska-mutilek osatutako Soka dantza baten aurrean gaude eta aurretik dantzatutako Soka dantzaren antzera dantzatzen da. Bere berezitasuna da tartean egiten diren zubiak....

Arantzako Neska dantza

Arantzako Dantza Luzearen laugarren dantza da. Mutilekin sokan dantzatu ondoren, neskek zirkulu ireki bat osatzen dute plazan edota frontoian eta haiek bakarrik egiten dute dantza hau.

Lesakako Soka dantzaren Fandangoa

Biribil itxian dantzatutako fandangoa, neskak alde batean eta mutilak bestean daudela.

Lesakako Soka dantzaren Porrusalda

Biribil itxian dantzatutako porrusalda edo arin-arin, neskak alde batean eta mutilak bestean daudela.

ETXARRIKO ALKI DANTZA

Jadanik dantzatzen ez den dantza. Irri edo jostaketa dantza bat da. Hiru aulkirekin egiten den aulki dantza da. Hiru aulkiei dagozkien hiru dantzarik parte hartzen dute. Melodiaren erritmoa jarraituz nahastu gabe...

Beteluko Karrika dantza

Karrika dantza herrian barna joateko erabiltzen den dantza da. Dantzariak, sokan zapien bidez kateaturik herriko kaleetan barrena dantzatzen dute. Aita Donostiak 1930an argitaratutako melodiaren partiturarekin ohar bat jarri zuen, esanez...

Beteluko Karrika Dantzaren Zortzikoa

Zortzikoa bi maiordomoek elkarren aurrean egiten duten dantza bat. Dantza hau soka dantza askotan aurki genezake eta, ere bai, hainbat ingurutxoetan.

Beteluko Karrika dantzaren Zubia

Zortzikoa bukatzen dela, dantzariek zubiak egiteko dantza hasten dute. Dantza honen partitura “plaza” izenarekin dator eta horrek agian esaten digu non dantzatzen zen. Melodiak ⅜ erritmoan jotzen da eta dantzarien...

Beteluko Kalejira

Kalejira inauteri goizeko eginkizunetan dantzatzen da behin dantza guztiak eginik daudenean. Biribilketa baten melodia erabiltzen da.

Beteluko Fandangoa

Fandangoa edozein fandango melodiarekin dantza daiteke. Berez, inauterietako dantzen ondoren egiten da

Beteluko Porrusalda

Edozein porrusaldaren melodia erabil daiteke

Laburrak.

Jauzi hau desagertua zegoen Sagaseta eta Guilcher bere ikerketak egin zutenerako: Ce saut n’a guère laissé de souvenirs à nos informateurs basques. Si quelques-uns parmi les plus âgés l’ont vu danser...

ARIZKUNGO SAGAR DANTZA

Sagar dantza inauterietan egiten den dantza da. Sagar dantza lau dantzarik dantzatzen dute herriko hainbat tokitan, herriko gazteek hamarretakoa egin eta gero. Hasi Herriko Etxean hasten da eta Herriko Plazan...

ERRATZUKO SAGAR DANTZA

Sagar dantza inauterietan egiten den dantza da. Sagar dantza lau dantzarik dantzatzen dute herriko hainbat tokitan Gizakunde egunean (inauteri astearte aurreko 17 egun lehenago). Sagar dantza izenak dantzariek eskuetan daramaten...

Aresoko Fandangoa

Ingurutxo bukaeraren parte da porrusaldarekin batera. Dantzariak bi lerro zuzenetan jartzen dira frontoiaren erdian eta hor dantzatzen dute. Musika edozein fandangorena izan liteke.

Aresoko Porrusalda

Behin Fandango bukatuta eta segidan, porrusalda egiten da. Edozein melodia erabil daiteke honetarako.

Aresoko Kalejira

Ingurutxoaren azken dantza da. Dantzari guztiak sokan jarrita eta neskak eta mutilak tartekatuta daudela frontoia uzten dute soka honen bidez. Seguruenik, antzinean dantza honekin ibiltzen zen herriko kaleetan zehar.

Iribasko Soka Dantza

Dantza hau ez da egiten. Beltranek ez du bere lanetan jasotzen baina, hala ere, Argia Taldeak taularatu zuen eskenatokietara Iribasko Ingurutxoa eraman zuenean. Horren adierazgarri 1971ko argazkia, zeinean nesken soka...

Iribasko Jota

Fandango izenarekin ere izendatzen du Beltranek:  Ingurutxoaren “korroko biribilketaz gain beti dantzatzen zirenak “Fandangoa” eta “Bizkaikoa” motatakoak ziren. Gaur egun dantza hauek Ingurutxoaren beste zati bat balira bezala egiten dira”...

Iribasko Porrusalda

Porrusalda izenarekin ere ezaguntzen da.  Ingurutxoaren “korroko biribilketaz gain beti dantzatzen zirenak “Fandangoa” eta “Bizkaikoa” motatakoak ziren. Gaur egun dantza hauek Ingurutxoaren beste zati bat balira bezala egiten dira” (Beltran,...

Iribasko Ingurutxoaren Zubiak

Zubiak Inguru handiaren partetzat ere onar daitezke. Dantza horren fitxan esaten den bezala, bikote guztiek zapiez elkarturiko besoak altxatzen dituzte eta sorturiko zubiaren azpitik pasatzen dira azkeneko bikotetik hasita. Behin...

ALLIKO INGURUTXOA

Jadanik egiten ez den dantza. Ingurutxoa erlojuaren orratzen kontrako norabidean eta bikotez osatutako biribilean dantzatzen den dantza multzo bat da. Bera izenak biribilean dantzatzeari egiten dio erreferentzia. Ingurutxoa osatzen duten...

Alliko Inguru handia

JADANIK DANTZATZEN EZ DEN DANTZA Bikoteek inguruka eta zapiez lotuak egiten duten dantza. IKUS IRIBASKO INGURUTXOA

Alliko Inguru txikia

JADANIK DANTZATZEN EZ DEN DANTZA Bikoteek inguruka eta zapiez lotuak egiten duten dantza. IKUS IRIBASKO INGURUTXOA

Alliko Ingurutxoaren Zortzikoa

JADANIK DANTZATZEN EZ DEN DANTZA Mutilek nesken aurrean egiten zuten dantza da. IKUS IRIBASKO INGURUTXOA

TUTERAKO JOTA

Tuterako Jota edo “Viva la Pepa” Jota herriko festetan gauero Foru Enparantzan egiten den dantzaldia bukatzen denean dantzatzen den jota da. Dantza herrikoia izanda, bikoteka edo taldeka dantza daiteke. Jota...

NOAINGO JOTA

Done Mikel eguneko prozesioan eta herriko festetan egiten den prozesioan dantzatzen den jota. Done Mikel eguneko mezan, elizaren barruan ere dantzatzen da.

TAFALLAKO JOTA "LA PILINDROS"

Tafallako herriko festetan Frantzisko Nafarroakoaren plazan korroan egiten den jota. Berez dantzariak soilik dantzatzekoa zen baina, orain eta aspalditxo partetik erraldoien konpartsakoekin egiten da, azken hauek dantzariek sortutako korroaren barruan...

CINTRUENIGOKO BAILE DE LA SANJUANERA

Sanjuanera dantza porrusalda pausoak tartekatzen dituen eta jota batekin amaitzen den bals bat da, San Joan bezperan (ekainak 23) dantzatzen dena.

OLAGUEKO ESKU DANTZA

Olagueko Esku dantzak porrusalda oinarria duen dantza bat da, bere ezaugarri nagusiena eskuekin egiten den jokoa delarik. Hortik datorkio oraingo izena, baina aspaldian (aurreko mendearen 60ko hamarraldi arte) Olagueko dantza...

Iruñeko San Lorentzoko Zinta dantza

Bestaberri egunean Iruñeko Katedraleko atrioan egiten den Zinta dantza da

Arruazuko Zortzikoa

Arruazuko Zortzikoa hiru dantzek osatzen dute eta lehendabizikoa Zortziko dantza izenarekin izan da ezaguna.  Alkate dantza izenarekin ere ezagutzen da,  agian Iruñea Taldearen eraginez, horrela izendatu baitzuten errekuperatu zuteneanegun. Berez...

LEKAROZKO SAGAR DANTZA

Sagar dantza inauterietan egiten zen dantza zen, baina egun Lekarozen, herriko bestetan egiten da. Sagar dantza lau dantzarik dantzatzen dute elizaren barnean eta mezaren ondoren herriko plazan ere egin daiteke....

Dantzakia

Dantzakia Sakanako beste herrietan Zortziko edo Giza dantza izenekin ezagutzen den dantza da. Orain egiten den Dantzakia lau zortzikok osatzen dute. Denek daukate koreografia bera: dantzariek soka batean egiten dute...

Dantzakiaren Fandangoa

Dantzakian edozein fandango jo eta dantzatu daiteke. Azkuek (1921) jaso zuen fandangoa Daniel Karasatorrek 1983an argitaratu zuen "Fandangozarra" da. Egun ez da fandango hori jotzen. Dantzakiaren parte den fandangoa, borobil itxian...

CORELLAKO JOTA

Corellako Villarreko Ama Birjinaren festetan plazan korroan egiten den jota berria da. Aurretik erraldoiek egiten bazuten ere, orain dantzariek ere dantzatzen dute propio egindako koreografia batekin.

Dantzakiaren Porrusalda

Dantzakian edozein porrusalda jo eta dantzatu daiteke eta txistulariek erabakitzen dute. Fandangoaren ondoren egiten da borobil itxi berberean. Orain egiten den porrusalda hiru urrats ditu: zeharkakoa, puntukakoa eta zeharkakoa bueltarekin....

AGOIZKO TXOKOLATEAREN JOTA

Agoizko Txokolatearen Jota maiordomoen jota bat da. Herriko jaien eguneko dantzaldiaren hasiera maiordomoek eta beren kideek egiten zuten. Tradizionalki, dantza hau jota bat zen.

ERRONKARI IBAXAKO TTUN-TTUNAK

Ttun-ttuna bikoteka eta biribil irekian egiten den dantza mistoa da. Partaideak bikoteka jartzen dira erlojuaren orratzen kontrako norabidean dantzatzeko. Hainbat zatik eta melodia ezberdinek osatzen dute dantza. Tokiaren arabera Erronkiko...

IZABAKO TTUN-TTUNA

Ttun-ttuna bikoteka eta biribil irekian egiten den dantza mistoa da. Dantzariek Izabako udaletxearen aurrean dagoen plazan egiten dute dantza herriko xeien bezperan eta herriko jantzi tradizionala janzten dutelarik. Erronkari Ibaxako...

IZABAKO BANDERA ARBOLATZEA

Bandera Arbolatzea, bandera altxatu eta musikaren erritmoan, mugimendu ezberdinak egitean datza.

UZTARROZEKO TTUN-TTUNA

Ttun-ttuna bikoteka eta biribil irekian egiten den dantza mistoa da. Uztarrozeko Ttun-ttuna jada ez da Uztarrozen dantzatzen, baina Ttun-ttuna mantentzen den  gainontzeko herrietan ikus daiteke, Izabakoari lotuta. Izan ere, Izaban...

GARDEKO TTUN-TTUNA

Ttun-ttuna bikoteka eta biribil irekian egiten den dantza mistoa da. Dantzariek Gardeko udaletxearen aurrean dagoen plazatxon egiten dute dantza herriko xeien lehenbiziko egunean eta herriko jantzi tradizionala janzten dutelarik.

GARDEKO BANDERA DANTZA

Bandera dantza, bandera altxatu eta musikaren erritmoan, mugimendu ezberdinak egitean datza.

Zaldikoen Sarrera

Kauteroen egoitzatik ateratzeko eta Iruñeko karriketan barna sartzeko erabiltzen den dantza da. Konpartsak karriketan aurrera joateko ere erabiltzen du. Zaldikoek aurrerantz egiten dute urrats sinple batekin. Zaldikoak bi ilaretan jarrita daude...

LEKUNBERRIKO BANDERA DANTZA

Bandera dantza, bandera altxatu eta musikaren erritmoan, mugimendu ezberdinak egitean datza.

ERRIBERRIKO JOTA DE LOS TOROS

Erriberriko zaindariaren festetan plazan zirkulutan egiten den jota da. Erraldoiekin ere egiten da, edo/eta erraldoiak bakarrik.

Fustiñanako El palo atrás

Makil dantza. Berez izenik ez zuen dantza da. Bere izen hau dantzan ematen den kolpe batetik datorkio.

Fustiñanako Qué será

Makil dantza. Bere abiadura gorantz doa dantzak aurrera egiten duen heinean. Bere izena: Zer ote da?

Cabanillasko Pasacalles

Kalejira (Pasacalles) Jerusalemgo San Joan elizatik Paloteadoa antzezten den plazaraino joateko erabiltzen den dantza da. Makil dantzariek Santuari (San Roke) laguntzen diote, eta Udaletxeko plazara eramaten dute haiekin batera.Desfile honetan...

Cabanillasko Torre humana

Beste Paloteadoetan bezala, funtzioa Giza dorrea altxatzearekin amaitzen da. Hiru solairu ditu. Oinarria bost makil dantzarik osatzen dute; lehena hiru eta hirugarrenean bakarra igotzen da. Dorrearen goialdetik, makil dantzari honek...

Cabanillasko Jota rota

Makila-jota, dantza tradizionala da. Cabanillasko Jota rotaren (Jota hautsia) kasuan, beste makila-jota batzuen mugimenduren bat mantentzen da: gurutzetak, konparazione. Hala ere, dantzarien postu aldaketak edo mudantzak, ez dira jota honetan...

Tuterako Baile del Rosco (Makil dantza)

Izen eta melodia honen azpian bi dantza ezberdin daude: makil dantza bat eta nesken dantza bat. Biak Paloteadoaren bezperan dantzatzen dira. Erroskoa oparitzen duen familiaren aurrean dantzatzen dute neskek lehen Baile...

Tuterako San Joango Paloteadoaren Cortesías de recibimiento

Bandera dantzaren ondoren, dantzariek kortesiak dantzatzen dituzte elizako atean, Maioralarekin batera. Makila dantzariek ezpata luzeak eta metalezko ezkutu txikiak dituzte. Hala ere, ez dituzte dantza honetan erabiliko. Horrelako prozesioen hasieran...

Tuterako Vísperas viejas

Paloteadoaren bezperan dantzatzen zen kalejira.

Iruñeko Ezpata dantzaren Bandera Arboltua

Banderazainak hasten du emanaldia Iruñeko Bandera dantzatuz Larruginen zubian (Arrotxapea auzoa eta Alde Zaharra batzen duena). Melodia zein koreografia Lesakako Bandera Arboltuarenak dira. Dugunako txistulariek edo txistulari gonbidatuek jotzen dute. Ez...

Iruñeko Ezpata dantzaren Korrikaldia

Bandera Arbolaren ondorengo atabalaren arrada bizian, dantzari guztiak Banderaren azpitik pasatzen dira ilara bakar batean eta Ezpata dantza honen ezaugarria den lau ilaratako taldean bukatzen dute.

Iruñeko Ezpata dantzaren Biribilketa

Biribilketa karriketan aurrera egiteko dantzatzen da. Ezpata dantzariek formazioa mantentzen dute, lau ilaretako formazioa Buruzagia buruan dutela. Honek martxaren noranzkoa alda dezake, eusten dituen ezpaten puntak buru gainean gurutzatuz. Gainerako...

Iruñeko Ezpata dantzaren Tropelaren Zortzikoa

Iruñeko Ezpata dantzaren beste dantzekin gertatzen den modura, Tropelaren zortzikoa momentu ezberdinetan egiten da. Dantzariak lau lerrotan daude kokatuta; bakoitzak bere ezpataren punta aurrekoari ematen dio eta gibelekoaren punta hartzen...

Iruñeko Ezpata dantzaren Kapitainen Zortzikoa

Kapitainen zortzikoa Santo Domingo aldapan egiten da. Kapitainak segizioaren aitzialdean kokatzen dira, Buruzagiaren aurretik, eta binaka hasten dira Zortzikoa edo Billantzikoa dantzatzen. Eurekin batera, baina tropelaren buruan duen lekua galdu...

Iruñeko Ezpata dantza

Aldapako San Fermin kaperatik bueltan, dantzariak Udaletxe plazan sartzen dira Tropelaren Zortzikoa eta Biribilketarekin. Kaleetan dantzatzen den moduan ez bezala, Plazan sartzeko Biribilketa ezpatak altxatuta egiten da. Ondoren, Zubiak eta...

Iruñeko Ezpata dantzaren Buruzagi eta Zerbitzariaren arteko Zortzikoa

Zortziko honekin bukatzen da Ezpata dantza. Udaletxeko Plazako emanaldia eman eta gero, dantzariak Duguna taldearen egoitzara joaten dira. Bertan, egoitzaren ate aurrean, Buruzagiak eta Zerbitzariak Kapitainen zortzikoa egiten dute, biek...

Iruñeko Ezpata dantzaren Soka dantza

Irradaka soka dantza bat da eta Buruzagiaren eta Zerbitzariaren arteko zortzikoaren ondoren egiten da. San Fermin Aldapakoaren elizatxoaren aurrean egiten da.Dantza kantatua ere bada. Letra Julio Soto bertsolariak jarri dio...

EZKILA FRAILE

Dantzatzen ez den dantza bat da. Berez, joku-dantzen sailean koka daiteke. Dantzariak ilara batean jarrita, lehendabizikoa jarraitu behar dute eta berak egiten dituen mugimenduak edota ekintzak, errepikatu. Ondoko bideoan ikus...

AURIZKO MUTIL DANTZA

XX. mendearen hasieratik egiten ez den mutil dantza. Dakigun gauza bakarra da Aurizko San Joango festetan suaren inguruan dantzatzen zela zirkulu irekian.

AURIZKO ZARAGI DANTZA

Sin descripción

Uitziko Ingurutxoaren Inguru handia

Inguru handia da Ingurutxoaren lehendabiziko dantza. Bikoteka dantzatzen da, inguruka  eta erlojuaren orratzen norantzaren kontra. Bikotekideak zapi batez daude lotuta. Inguru haundi hainbat aldiz jotzen eta dantzatzen da eta dantzaldi...

Uitziko Ingurutxoaren Inguru txikia

Inguru haundiak eta bilantzikoak bukatuta, Inguru txikiak hasten dira. Inguru txikiak ere bikoteka eta norabide berean dantzatzen dira, baina bikoteak aske dantzatzen dira, ez dira zapiez elkartzen. Dantzaren erritmoa biziagoa...

Uitziko Ingurutxoaren Bilantzikoa

Belauntzikoa mutilek nesken aurrean egiten duten dantza da. Mutilek edo barneko ilaran dantzatzen direnek egiten dutena, generoa edozein delarik. Zortziko hau lehendabizi aitzindaria eta azkendaria (biak maiordomoak edo «danbolin nagusiak»)...

Uitziko Ingurutxoaren Fandangoa

Edozein jota edo fandango dantza daiteke.

Uitziko Ingurutxoaren Porrusalda

Edozein porrusalda dantza daiteke

TUTERAKO «LA REVOLTOSA»

La Revoltosa Tuterako Foruen Plazako kioskoaren inguruan dantzatzen den dantza da. Dantzatua izatea baino gehiago «lasterkatua» da Tuterako Gaiteroek eta Udal Bandak interpretatzen duten doinua. Melodia erritmo aldakor eta gero...

UITZIKO INGURUTXOA

Ingurutxoa larrain edo plazaren inguruan bikoteka dantzatzen den dantza multzoa da. Dantza taldearen mugimendua erlojuaren orratzen kontrakoa da. Uitziko ingurutxoa hiru dantzek osatua heldu zitzaigun XX. mendera: Inguru handiak, inguru...

NAFARROA BEHEREKO ESKU DANTZA

Jada dantzatzen ez den dantza da. Esku dantza polka bat da. Bere izena eskuekin egiten den jokutik datorkio.

Ziordiko Dantzan sartzekoa

Agian Donostiak ematen dantzen segidari jarraituz, hemen ere plazan eta dantzan sartzeko melodia bat jotzen da. Dantzariek ez dute dantzatzen. Bikoteka sartzen dira plazan eta, une batean, lehendabiziko bikoteak besoak...

Ziordiko Lehenengo Zortzikoa

Sakanako beste zortzikoetatik aldentzen da Ziordikoa. Sakanan normalena da lehendabiziko dantzaria dantzatzea zortzikoa eta gainontzekoak bere atzetik, eskutik helduta sokan, ibiltzen dira. Ziordikoan denek dantzatzen dute eta soilik melodiaren azken...

Ziordiko Bigarren Zortzikoa

Oraingo kasuan bai errepikatzen dela Sakanako zortzikoen eskema eta soilik aurreskua dantzatzen da. Lehenbiziko dantzaria bigarrenari begira jartzen da eta horrela dantzatzen da aurrera doan bitartean. Dantza honek ZIORDIKO ZORTZIKOA osatzen...

Ziordiko Zortzikoaren Fandangoa

Bigarren zortzikoa bukatu baino lehen sokaren azken bi dantzariak sokatik ateratzen dira eta badoaz fandango dantzatzeko nahi duten guztiak sartzeko. Dantza honek ZIORDIKO ZORTZIKOA osatzen du beste hauekin batera: Dantzan sartzekoa 1. Zortzikoa 2....

Ziordiko Zortzikoaren Porrusalda

Zortzikoaren porrusaldak ohiko bi mugimenduetatik haratago, bi gehiago ditu. Lehengoa, oso normala den Euskal Herriko plazetan zeharkako mugimenduaren erdian buelta bat sartzekoa; bigarrena punteatuan aurrera jotzen dute dantzariek korroa txikituz...

Ziordiko Hirugarren Zortzikoa eta Kalejira

Porrusalda egin eta gero zortziko berri bat. Porrusaldan parte hartu duten guztiak soka bat osatzen dute eta lehendabizikoak, aurreskuak, hasten du azken zortzikoa dantzatzen. Hau bukatzen denean hasten da kalejira....

Berako Makil Bribilketa

Dantzariak plazan sartzeko jotzen eta dantzatzen den melodia da. Berako Makil dantzen ezaugarria da biribilketa berezia izatea plazan sartzeko, bertze dantza batzuetan gertatzen ez dena. Bere ibilbidean dantza talde bakoitzeko...

Berako Aurreskuaren Sarrera

Berez ez du izenik. Antonio Goiak «Paseo o Salida» ematen zion era iradokitzen zuen: «Le podríamos llamar ATIA» (Goya, 1975, 2); eta berez ez da dantza bat: dantzariak udaletxeko arkupeetatik...

Berako Aurreskuaren Lehenbiziko Mutil dantza

Sarrera egin ondoren musika bukatzen da eta dantzariek txapela janzten dute. Ondoren Mutil dantza izen generikoa duen dantza dator. Izenak dioenez, mutilek dantzatzen ohi dute dantza hau. Dantza korro irekian...

Berako Aurreskuaren Bigarren Mutil dantza

Dantza honek ez du beti izenik jasotzen. 1978ko dokumentuan «bigarren mutildantza» gisa izendatzen dute (Urrutia & Unsion, 1978, 1. o.). Nesken plazan sartzeak badu bere erritualtasuna. Neskak nesken kapitainaren etxetik etorri...

Berako Aurreskuaren Lehenbiziko Zortzikoa

Zortzikoa da Soka dantzak eskualde honetan jasotzen duen izena. Neska-mutilak zapien bidez lotzen dira soka bat osatuz, lehendabizikoa aitzineskua dela eta azkena atzeskua. Neskek eta mutilek dantzatzen dute dantza hau. Zortzikoa...

Berako Aurreskuaren Bigarren Zortzikoa

Aurreko Zortzikoa amaitzen delarik musikaren etena dago hurrengoari bidea emateko. Zortziko berria dantzatzeko bertze zortziko batzuk jotzen dituzte txistulariek. Dantzariek egiten duten urratsa ezberdina bada ere, zortziko honek badu berezitasun...

Berako Aurreskuaren Azeri dantza

Zortzikoaren ondoren Azeri dantza dantzatzen da. Zortzikoan soka egiteko erabili diren zapiak biltzen dira eta bikoteak bereizten dira: dantzari guztien artean borobil handia egiten da baina mutilek borobil erdia osatzen...

Berako Aurreskuaren Fandangoa

Azeri dantza bukatu eta dauden posiziotan, fandango eta porrusalda dantzatzen dituzte. Biak era tradizionalean egiten dira. Fandangoak hiru pausu ditu, baina ez beti horrela izan. 1975eko deskribapenean dio: Se bailan dos...

Berako Aurreskuaren Porrusalda

Herri askotan bezala, fandangoaren segidan Porrusalda edo ariñ-ariñ dantzatzen da ohiko pausoekin. Dantza hau dantza ziklo honi dagokio: BERAKO AURRESKUA Ziklo hau osatzen duten beste dantza batzuk: Sarrera 1. Mutil dantza 2. Mutil dantza Agurra Lehenbiziko Zortzikoa Bigarren Zortzikoa Azeri-dantza Fandagoa Biribilketa

Berako Aurreskuaren Biribilketa

Berako Aurreskua bukatzeko dantzariek soka bat osatzen dute berriz eta biribilketa baten soinuaz ateratzen dira plazatik. Biribilketarekin ateratzen da egun plazatik. Goiak aukeran uzten du: «con zortzico (música) o biribilketa» (Goya,...

BERRIOZARKO MAIORDOMOEN DANTZAK

Berriozarko Maiordomoen dantzak festeetako eta Patroiaren egunean gazteen maiordomoek egiten dituzten dantzak dira. Aspaldian, maiordomoak herriko gazteen artean hautatzen ziren eta, beste batzuen artean, jaietan egiten ziren dantzaldiak irekitzeko funtzioa...

ARTZAINEN DANTZAK

Artzainen dantzak Gabon gauean eta Eguberri egunean artzainek edo haiek bezala jantzitako pertsonek egiten zituztenak ziren. Nafarroan horien berri baino ez da geratzen. Deikaztelun bakarrik berreskuratu dira Artzainen dantzak, baina...

Inude eta Artzainen martxa

Dantza hau herriko kaleetan barna aurreratzeko erabiltzen da. Dantzariak bi lerroetan daude eta tarteka ibiltzen eta dantzatzen dira. Melodia bukatzen denean, inudeek gora botatzen dute eskuartean daramaten panpina.

Inude eta Artzaien Lehenbiziko Kontradantza

Inude eta Artzaien konpartsa egiten duen bigarren ekitaldia da hau. Alde batetik mozorro guztiek «Bestarik behar bada» kantua kantatzen dute eta jarraian delako Lehendabiziko kontradantza hori dantzatzen dute. Inude eta Artzaiak-en...

Inude eta Artzaien Bigarren Kontradantza

Lehenbiziko Kontradantzaren kasuan bezala, Bigarren Kontradantzak badu bere kantua dantzatua izan baino lehen. Kantua oraingoan «Artzaiak eta andreak» da. Sarriegi da melodiaren egilea. Audioei dagokienez, Berako karriketan jotzen den Bigarren Kontradantza...

Inudeak eta doktorea

Hau da Inude eta Artzaien konpartsaren laugarren dantza. Inudeak medikurenganako bisita irudikatu nahi duen koreografia da.

AGUILAR-KODESKO ARTZAINEN DANTZAK

Jadanik egiten ez den dantza. Artzainen dantzak Gabon gauean eta Eguberri egunean artzainek edo haiek bezala jantzitako pertsonek egiten zituztenak ziren. IKUS. ARTZAINEN DANTZAK

ANDOSILLAKO ARTZAIN DANTZAK

Jadanik egiten ez den dantza. Artzainen dantzak Gabon gauean eta Eguberri egunean artzainek edo haiek bezala jantzitako pertsonek egiten zituztenak ziren. IKUS. ARTZAINEN DANTZAK

AZAGRAKO ARTZAIN DANTZAK

Jadanik egiten ez den dantza. Artzainen dantzak Gabon gauean eta Eguberri egunean artzainek edo haiek bezala jantzitako pertsonek egiten zituztenak ziren. IKUS. ARTZAINEN DANTZAK

CABREDOKO ARTZAIN DANTZAK

Jadanik egiten ez den dantza. Artzainen dantzak Gabon gauean eta Eguberri egunean artzainek edo haiek bezala jantzitako pertsonek egiten zituztenak ziren. Cabredoko ohituraren berri José Mª Jimeno Juriok eman zigun: Todavía recordarán...

CÁRCARKO ARTZAIN DANTZAK

Jadanik egiten ez den dantza. Artzainen dantzak Gabon gauean eta Eguberri egunean artzainek edo haiek bezala jantzitako pertsonek egiten zituztenak ziren. IKUS. ARTZAINEN DANTZAK

CORELLAKO ARTZAIN DANTZAK

Jadanik egiten ez den dantza. Artzainen dantzak Gabon gauean eta Eguberri egunean artzainek edo haiek bezala jantzitako pertsonek egiten zituztenak ziren. J.M. Iribarrenek jaso zuen Corellako ohitura XX. mendearen hasierakoa: En Corella...

ERRIBERRIKO ARTZAIN DANTZAK

Jadanik egiten ez den dantza. Artzainen dantzak Gabon gauean eta Eguberri egunean artzainek edo haiek bezala jantzitako pertsonek egiten zituztenak ziren. J.M. Iribarrenek aipatzen du erdialdeko XIX. mendeko Erriberriko Oilarraren meza: Los...

FALTZESKO ARTZAIN DANTZAK

Jadanik egiten ez den dantza. Artzainen dantzak Gabon gauean eta Eguberri egunean artzainek edo haiek bezala jantzitako pertsonek egiten zituztenak ziren.  IKUS. ARTZAINEN DANTZAK

FITEROKO ARTZAIN DANTZAK

Jadanik egiten ez den dantza. Artzainen dantzak Gabon gauean eta Eguberri egunean artzainek edo haiek bezala jantzitako pertsonek egiten zituztenak ziren.  IKUS. ARTZAINEN DANTZAK

GALIPENTZUKO ARTZAIN DANTZAK

Jadanik egiten ez den dantza. Artzainen dantzak Gabon gauean eta Eguberri egunean artzainek edo haiek bezala jantzitako pertsonek egiten zituztenak ziren.  IKUS. ARTZAINEN DANTZAK

ITZALTZUKO ARTZAIN DANTZAK

Jadanik egiten ez den dantza. Artzainen dantzak Gabon gauean eta Eguberri egunean artzainek edo haiek bezala jantzitako pertsonek egiten zituztenak ziren.  IKUS. ARTZAINEN DANTZAK

ORBAIBARKO ARTZAIN DANTZAK

Jadanik egiten ez den dantza. Artzainen dantzak Gabon gauean eta Eguberri egunean artzainek edo haiek bezala jantzitako pertsonek egiten zituztenak ziren.  IKUS. ARTZAINEN DANTZAK

PETILLA-ARAGOIKO ARTZAIN DANTZAK

Jadanik egiten ez den dantza. Artzainen dantzak Gabon gauean eta Eguberri egunean artzainek edo haiek bezala jantzitako pertsonek egiten zituztenak ziren.  IKUS. ARTZAINEN DANTZAK

SANTAKARAKO ARTZAIN DANTZAK

Jadanik egiten ez den dantza. Artzainen dantzak Gabon gauean eta Eguberri egunean artzainek edo haiek bezala jantzitako pertsonek egiten zituztenak ziren.  IKUS. ARTZAINEN DANTZAK

TAFALLAKO ARTZAIN DANTZAK

Jadanik egiten ez den dantza. Artzainen dantzak Gabon gauean eta Eguberri egunean artzainek edo haiek bezala jantzitako pertsonek egiten zituztenak ziren. Dantza hauen XIX. mendeko albistea jasotzen du J.M. Jimeno Jurío: Es...

UZTARROZEKO ARTZAIN DANTZAK

Jadanik egiten ez den dantza. Artzainen dantzak Gabon gauean eta Eguberri egunean artzainek edo haiek bezala jantzitako pertsonek egiten zituztenak ziren.  IKUS. ARTZAINEN DANTZAK

TUTERAKO ARTZAIN DANTZAK

Jadanik egiten ez den dantza. Artzainen dantzak Gabon gauean eta Eguberri egunean artzainek edo haiek bezala jantzitako pertsonek egiten zituztenak ziren. Dantza hauei dagokienez, eguberriek bere zentzu zabalenean Errege eguna edo...

ARANTZAKO BANDERA DANTZA

Bandera Arbolatzea, bandera altxatu eta musikaren erritmoan, mugimendu ezberdinak egitean datza.

DEIKAZTELUKO ARTZAIN DANTZAK

Jadanik egiten ez den dantza. Artzainen dantzak Gabon gauean eta Eguberri egunean artzainek edo haiek bezala jantzitako pertsonek egiten zituztenak ziren. Eguberrietan egiten diren mezen artean, bada “artzainen meza” deitzen dena,...

LIZARRAGA-ERGOIENAKO ZORTZIKO DANTZA

Lizarragako Zortziko dantza Sakanako zortzikoen esparruan kokatzen da. Hala ere, galdu egin zen eta bere berreskurapenean zortzikoaren eta ingurutxoaren aztarnak aurkitzen ditugu orain egiten diren dantzetan. Ohiko den bezala, Zortziko...

ZALDABAI DANTZAK

Zaldabai dantzak jada egiten ez diren dantzak dira. Zaldabai dantzez mintzatzen ari garenean ez gara, espreski, dantzez mintzatzen, erabiltzen den musika tresnari buruz baizik. Zaldabaia panderoa da. Orotariko Euskal Hiztegiak...

Alliko Zaldabai dantzak

Zaldabai dantzak panderoaren erritmoan dantzatzen ziren dantzak ziren. Alliko Zaldabai dantzei buruzko informazioa Juan Mari Beltranek eman zigun: Nire ama Lusa Argiñenak esaten zuenez, bera haurra zelarik, 6, 7, 8 urterekin...

Azpirozko Zaldabai dantza

Zaldabai dantzak panderoaren erritmoan dantzatzen ziren dantzak ziren. Juan Mari Beltran da, berriz ere, Zaldabai dantzari buruzko berriak ematen diguna, oraingo honetan Azpirotzen. Iribasen (Larraun) zaldabai bat gordetzen zen, bere...

Baraibarko Zaldabai dantza

Zaldabai dantzak panderoaren erritmoan dantzatzen ziren dantzak ziren. Baraibarko Zaldabai dantzei buruzko informazio eskasa Juan Mari Beltrani zor diogu. Beltranek bere informatzailearekin izan zuen elkarrizketa eman zigun: Baraibarren igandero antolatzen ziren...

Etxarri-Larraungo Zaldabai dantza

Zaldabai dantzak panderoaren erritmoan dantzatzen ziren dantzak ziren. Etxarriko Zaldabai dantza Aita Modesto de Lekunberrik jaso zuen Aita Donostiarentzat. Honek «Beltxak eta txuriek» izenarekin argitaratu zuen, dantza laguntzen duen kantaren...

Errazkingo Zaldabai dantza

Zaldabai dantzak panderoaren erritmoan dantzatzen ziren dantzak ziren. Errazkini buruzko informazioa Juan Mari Beltrani zor diogu. Larraungo Ibarraren gainontzeko herrietan bezala, Errazkinen «neskatxek berak panderetakin larraiñetan bildute dantzatzen zien» (Beltran, 2016,...

Iribasko Zaldabai dantzak

Zaldabai dantzak panderoaren erritmoan dantzatzen ziren dantzak ziren. Juan Mari Beltran da, berriz ere, Zaldabai dantzaren informatzaile. Oraingo honetan Iribasen: Neurri handiago edo txikiagoan pandereta jotzaileen presentzia eta jarduerak Allin, Azpirotzen,...

Lekunberriko Zaldabai dantzak

Zaldabai dantzak panderoaren erritmoan dantzatzen ziren dantzak ziren. Lekunberriko Zaldabai dantzaren albistea Aita Donostiak eman zigun. Beste kasuetan bezala Aita Modesto de Lekunberrik jaso eta transkribatu zuen 1920. urtean. Obras Completas...

Muskizko Zaldabai dantzak

Zaldabai dantzak panderoaren erritmoan dantzatzen ziren dantzak ziren. Ziordian eta Lekunberrin bezala, Muskitzen kaputxinoen lana azaltzen da. Aita Donostiaren artxiboan oinarritua, 1973an argitaratu zuen Aita Jorge de Riezuk Nafarroako kantu bilduma...

Ziordiko Zaldabai dantzak

Zaldabai dantzak panderoaren erritmoan dantzatzen ziren dantzak ziren. Ziordian Zaldabai dantzendako hainbat kanta dokumentatzen ditu A. Modesto de Lekunberri Aita Donostiarentzat. Azken honen bere Obras completas bilduman hiru melodia agertzen zaizkigu...

RIBAFORADAKO JOTA

Ribaforadako jota bada zirkulo itxian dantzatzen den jota, neska-mutilek dantzatzen dutena

Iturengo Dantza Luzearen Kalejira

Plazatik irteteko erabiltzen den dantza da. Ez da soka bat osatzen eta dantzariak binaka eta zapi baten bidez lotuta dantzatzen dute.

Iturengo Dantza Luzearen Zortzikoa

Agurra bukatuta, mutilek Zortzikoa edo Mutil dantza dantzatzen dute.

Iturengo Dantza Luzearen Soka dantza

Soka dantzak hainbat parte edo zati ditu.  Hasteko, txistulariek melodia berezi bat jotzen dute neskak sokan sartzeko. Mutil dantza egiten den bitartean, neskak plazaren albo batean daude eta inork lagundu...

Iturengo Dantza Luzearen Fandangoa

Bi lerroetan dantzatzen den fandangoa. Edozein fandangoren melodia erabil daiteke.

Iturengo Dantza Luzearen Porrusalda

Bi lerrotan dantzatzen den porrusalda. Edozein arin-arinen melodia erabil daiteke.

Iturengo Dantza Luzearen Agurra.

Gizonezkoek dantzan sartzeko erabiltzen duten dantza da. Bederen Malerreka, Bertizaran eta Baztanen ezagutzen da. Dantzariak ibiltzen sartzen dira plazan ikusten ari den jendeari txapelarekin agurtuz.

DONAMARIAKO MUTIL DANTZA

Jadanik egiten ez den dantza da.  

ALKOZKO TXIPIRITONA

Jadanik egiten ez den dantza. Joku dantza bat da. Dantzariak lerro batean jarrita lehendabizikoak egiten duena errepikatu behar dute: arropa erantzi abesten den kantak dioenaren arabera.

BETELUKO AISTA! TXIRRIKI TXAKO

Jadanik egiten ez den dantza. Joku dantza bat da. Dantzariak lerro batean jarrita lehendabizikoak egiten duena errepikatu behar dute: arropa erantzi abesten den kantak dioenaren arabera.

SALDIASKO TXIPIRITONA

Jadanik egiten ez den dantza. Joku dantza bat da. Dantzariak lerro batean jarrita lehendabizikoak egiten duena errepikatu behar dute: arropa erantzi abesten den kantak dioenaren arabera.

ALMUTE DANTZAK

Jadanik soilik Baztanen egiten den irri dantza da. Irri edo joku dantza bat da. Saskitoa edo almutea ale-neurria da, bolumenarena, eta egurrez egina dago. Dantzatzeko ahoz behera jartzen da eta bere...

Igantziko Ikurriñari Agurra

Dantza berria da, Igantziko Ezpata Dantzaren zikloaren barruan koka daiteena. Igantziko bandera edo ikurriña Udaletxeko balkoitik jausten dutenean, ezpata dantzariak, lau lerrotan jarririk, itxoiten ari dira. Ondoren, Ikurriñari Agurra dantza egiten...

Igantziko Ezpata Dantza

Ezpata dantza herriko agintarien eta banderaren aitzinean dantzatzen den dantza da. Igantziko Ezpata dantza zikloaren barnean koka daiteke eta izena ematen dio. Ezpata dantzariak (neskak eta mutilak) soka batean ateratzen...

IGANTZIKO EZPATA DANTZA

Igantziko Ezpata dantza San Migel eguneko goizean dantzatzen da. Bere zentzu zabalenean hainbat dantza hartzen ditu bere barnean, nahiz eta Ezpata dantza izena batek bakarrik eraman. Dantza hau meza nagusitik...

IGANTZIKO MAKIL DANTZAK

Dantza berriak eta mistoak dira. Bandera Arbola egin ondoren, dantzariak plazatik ateratzen dira geroxeago berriz sartzeko, orain Makil dantzak dantzatzeko. Hiru dira egiten dituzten makil dantzak:  Sartzearena Izarrarena Gurutzearena

Igantziko Sartzeko Makil dantza

Dantza hau plazan sartzeko eta plazatik irteteko erabiltzen den dantza da. Erriberako paloteadoen  paseoa oroitarazte du. Dantzariak bi taldean jartzen dira eta bakoitza plazako izkin batetik sartzen da. Plazaren erdian...

Igantziko Izarrarena makil dantza

Izarrarena dantzatzen den lehendabiziko makil dantza da. Dantza mistoa da eta dantzari nahikorik direnean bi taldetan dantzatzen da.

Igantziko Gurutzearena makil dantza

Gurutzearena dantzatzen den bigarren makil dantza da. Dantza mistoa da eta dantzari nahikorik direnean bi taldetan dantzatzen da.

IGANTZIKO JOTA

Korroan dantzatutako jota da, barruko korroa mutilek osatua eta kanpokoa neskek. Igantziko jota jota tradizionalean oinarritutako jota berri bat da. Bertan jotaren ohiko urratsak eta figura koreografiko berriak nahasten dira. Jota...

IGANTZIKO DANTZA LUZEA

Dantza Luzea edo Luziaren izenaren barruan, San Migel eguneko arratsaldean eta San Joan bezperan egiten diren dantzak biltzen dira. Goizean egiten diren dantzak erritualagoak baldin badira, arratsaldekoak, Bortzirietako bertze herrietan...

Igantziko Aunitz Urtez

Igantziko Dantza Luzearen lehenbiziko dantza da. Mutilak plazan sartzeko erabiltzen den dantza. Berez, ez da dantza bat, ibiltzen sartzen direlakoz. Mutilak lerroan sartzen dira plazan, erlojuaren orratzen kontrako norabidean eta...

Igantziko Mutil dantza

Mutil dantza Igantziko Dantza Luzearen bigarren dantza da. Zirkulu irekian egiten den dantza da. Bere izenak iradokitzen duen bezala, mutilek dantzattu behar duten dantza da. Haatik, gaur egun dantza mistoa...

Igantziko Zortzikoa

Igantziko Dantza Luzearen hirugarren dantza da. Mutil dantza egin eta gero, txistulariek Neskak biltzeko soinua jotzen dute. Bere izenak dioen bezala, neskak sokara ekartzeko erabiltzen zen. Horretarako bigarren eta azken...

Igantziko Neska dantza

Igantziko Dantza Luzearen laugarren dantza da. Neskek zirkulu bat osatuz dantzatzen dute Neska dantza plazaren inguruan, nesken aitzineskuak buruan dutela. Plazari itzulia eman eta gero mutilak sokan sartuko dira berriz.

Igantziko Soka dantza

Igantziko Dantza Luzearen bosgarren dantza da. Zirkulu irekian egiten den dantza da. Buruan, aitzineskua dago. Neskek gerrian daramatzaten zapi zuriak askatzen dute aurreko eta gibeleko dantzariekin lotzeko. Soka osatuta, Soka...

Igantziko Porrusalda

Igantziko Dantza Luzearen zazpigarren dantza da. Dantza Luzia bukatzeko, dantzari guztiek jota eta porrusalda dantzatzen dute eta karrika dantzan plazatik ateratzen dira.

Igantziko Dantza Luzeko jota

Igantziko Dantza Luzearen seigarren dantza da. Dantza Luzia bukatzeko, dantzari guztiek jota eta porrusalda dantzatzen dute eta karrika dantzan plazatik ateratzen dira. Jota dantzatzeko ez dago doinu finkorik, edozein jo daiteke.

Igantziko Dantza Luzearen Karrika dantza

Dantza honekin bukatzen da Igantziko Dantza Luzea. Plazatik irteteko erabiltzen den dantza da. Doinua edozein biribilketa izan daiteke.

ARAIZKO INGURUTXOA

Ingurutxoa erlojuaren orratzen kontrako norabidean eta bikotez osatutako biribilean dantzatzen den dantza multzo bat da. Bere izenak biribilean dantzatzeari egiten dio erreferentzia. Ingurutxoa osatzen duten dantzak tradizioaren egoeraren arabera osatua...

Araizko Inguru haundia

Neska-mutilen bikoteek inguruka egiten duten dantza. Arriben lau doinu dago Ingu haundia dantzatzeko eta horregatik lau aldiz jo eta dantzatzen da. Lehenbiziko biren ondoren Zortzikoa dantzatzen dira, eta azkenengo biren...

Araizko Inguru txikia

Bikoteek inguruka eta erritmo bizi batean (3/8) egiten duten dantza. Inguru haundian bikoteak elkarren artean loturik baldin badaude zapi baten bidez, Inguru txikian askatuak dantzatzen dira.

Araizko Zortzikoa

Lehenbiziko eta azken dantzariek, aurrez aurre, egiten duten dantza. Dantza hau lehenbiziko eta bigarren Inguru haundien ondoren dantzatzen da eta bi dantzarik soilik egiten dute: lehendabizikoak eta azkenak. Bi zortzikoek...

Araizko Kalejira

Dantzari guztiek, eskutik edo zapi baten bidez lotuta, soka batean egiten duten dantza. Arribeko Ingurutxoan bi doinu jo ohi dira. Lehendabizikoa dantzariak plazan sartzekoa erabiltzen da. Biribilketa izan arren, dantzariak...

Murchanteko Cortesías

Murchanteko Paloteadoaren dantza da. Paloteadoaren atal bat da dantzariek sainduari botatzen dizkioten bertsoak. Binaka jarrita daude eta lehendabiziko biek botatzen dituzte bertsoak, Mayoralak eta Rapatanak erantzuten dituztenak. Dantzari guztiak lehendabiziko lerrora...

Murchanteko Trenzado

Trenzadoa Murchanteko Paloteadoaren zinta dantza da. Trenzadoa edo Encintadoa (Zinta dantza) haga baten inguruan bertatik zintzilik dauden dantzariak adina zintak txirikordatzean datza. Aspaldiko Trenzadoa ezin izan zen berreskuratu eta orain egiten...

Murchanteko La Tarranquera

Murchanteko Paloteadoaren arku dantza da. La Tarranquera izeneko Arku dantza 2017ko paloteadorako sortu zen. Urte hartan berreskurapenaren 10. urteurrena ospatzen zen. Esan bezala, arku dantza bat da baina orain arkuak biluzik...

Murchanteko La Correosa

Murchanteko Paloteadoaren makil dantza bat da. Makil-Jota bat da La Correosa. Paloteadoa aberasteko Rubén Gonzálezek eta Mitxel Úbeda zenak sortutako dantza da. Doinua Jabitxu Perez de Obanosek sortu zuen.

Ahuntxa.

Ahuntza edo Ahuntxa Ipar Euskal Herri osoan eta Biarnon egiten den jauzia da. Bere egitura edo urratsen segida nahiko sinplea da eta bere iraupenaren motzak eragin du segida bezala ere...

Zazpi jauziak.

Jauzi sinplea, bi esaldi musikalak dituena. Bigarrena bukatzen delarik, jauzi bat gehitzen zaio (bi konpas) lehendabiziko joaldian. Dena errepikatzen da eta bigarren errepikapena bukatzen delarik bi jauzi egiten dira, hirugarrenean...

NAFARROA BEHEREKO DANTZA LUZEA

Dantza Luzea Soka dantza mistoa da, eta neskak eta mutilak zapi batez lotuta daude. Zirkulu irekian egiten den Karrika dantza edo Kalejira da.

Donapaleuko Dantza Luzea

Dantza Luzea neskek eta mutilek, zapi batez elkartuta, soka bat osatuz dantzatzen duten dantza bat da. Zirkulu irekiko soka dantza da, noranzko antihorarioan dantzatzen dena. Donapaleun Dantza Luzea inauterietan, Libertimenduetan...

Irisarriko Dantza Luzea

Dantza Luzea Soka dantza mistoa da, eta neskak eta mutilak zapi batez lotuta daude. Zirkulu irekian egiten den Karrika dantza edo kalejira da, zati zeremonialago bat izan dezakeena. Inauterietan edota...

Ziako Soka dantza

Jadanik egiten ez den dantza da.  Soka dantza izenak dantzariak nola antolatzen diren zehazten du. Kasu honetan zapiez elkarturik daude neska-mutilak txandaka jarrita. Soka dantzaren lehendabiziko eta azken postuak gazteriaren maiordomoek...

Ziako Pañuelo dantza

Jadanik egiten ez den dantza da. Pañuelo dantza beste ingurutxo batzuetan «Inguru haundi» izenarekin ere ezaguna da. Dantzariak bikoteek osatutako bi zirkuluetan antolatuta daude, mutilak barneko zirkuluan eta neskak kanpokoan. Zapien...

Ziako Inguru dantza

Jadanik egiten ez den dantza da. Ziako Ingurutxoaren hirugarren dantza da hau. Beste Ingurutxo batzuetan «Inguru txiki» izena jasotzen du. Dantzariak orain aske daude, baina aurreko bi zirkuluetan segitzen dute. Arrarasek deskribapen...

LARUNBEKO INGURUKOA

Jadanik egiten ez den dantza da. Larunbeko Ingurukoa ingurutxo familiako dantza sorta zen.

Martzillako Trenzado

Bere izenak dioen bezala, zinta dantza bat da: masta handi batetik zintzilik dauden zintak txirikordatu eta txirikorda desegitean datza. Txirikordatua San Bartolome eguneko arratsaldean dantzatzen da. Plazan sartzeko zein plazatik...

Martzillako Paloteado

Martzillako Paloteado (lit. makil dantza) mutilek dantzatzen dute. Plazan sartzeko zein plazatik irteteko, dantzariek Pasacalles para el paso de la Villa kalejira dantzatzen dute. Musika Jose Luis Frailek (Iruñeko gaiteroak) sortu...

Martzillako Danza de Arcos

Martzillako Danza de Arcos (lit. Arku dantza) neska dantza bat da.  Musika Jose Luis Frailek (Iruñeko gaiteroak) sortu zuen eta Gurutze Goñi eta Amadeo Arretxearen koreografiarekin dantzatzen da.

Martzillako Jota

Jota ez da Martzillako Patroi Santuen omenezko Dantza zikloko dantza bat. Baina haien ondoren dantzatzen da eta, horregatik, leku honetan sartzen dugu. Jota deitzen zaion arren, fandangoa da berez, ez...

ANDOSILLAKO JOTA DE SANTA CRUZ

Andosillako Jota, Hesiko Ama Birjinarekin (herriko zaindaria dena) egiten den prozesioaren amaieran borobilean dantzatzen den jota da.

BARAIBARKO INGURUTXOA

Jadanik egiten ez den ingurutxoa da.

Baraibarko Inguru haundia

Jadanik egiten ez den dantza da. Ikusi Iribasko Inguru haundia

Baraibarko Inguru txikia

Jadanik egiten ez den dantza. Ikusi Iribasko Inguru txikia

Baraibarko Zortzikoa

Jadanik egiten ez den dantza. Ikusi Iribasko Zortzikoa

BAZTANGO SASKITO DANTZAK

Joku dantza hau buruz behera jarritako almute baten gainean dantzatzean datza.

Bozateko Sagarraren Adarraren

Jadanik egiten ez den Irri edo jostaketa dantza bat da, Almute dantza familiakoa. Saskitoa edo almutea ale-neurria da eta zurez egina dago. Dantzatzeko ahoz behera jartzen da eta bere gainean...

Arraiozko Sagarraren Adarraren

Jadanik egiten ez den Irri edo jostaketa dantza bat da, Almute dantza familiakoa. Saskitoa edo almutea ale-neurria da eta egurrez egina dago. Dantzatzeko ahoz behera jartzen da eta bere gainean doinuaren...

Elizondoko Sagarraren Adarraren

Jadanik egiten ez den Irri edo jostaketa dantza bat da, Almute dantza familiakoa. Saskitoa edo almutea ale-neurria da eta egurrez egina dago. Dantzatzeko ahoz behera jartzen da eta bere gainean...

Lekarozko Sagarraren Adarraren

Jadanik egiten ez den Irri edo jostaketa dantza bat da, Almute dantza familiakoa. Saskitoa edo almutea ale-neurria da eta egurrez egina dago. Dantzatzeko ahoz behera jartzen da eta bere gainean...

Baztango Paxa dantza

Baztango Paxa dantza Baztango Irri dantzen taldearen barruan kokatzen da. Aspalditxotik Baztango dantza taldeek beren ikuskizunetarako mantentzen dute bizirik. Aspaldian bere inguru naturala tabernak, familiaren bilerak, artaxuriketak eta abar ziren. Gaur...

BAZTANGO IRRI DANTZAK

Irri dantzak dibertitzeko dantzak dira. Batzuk joku eta dantzen artean dagoen esparru horretan daude. Dantza hauek lanekin izan dute harremana, hala nola dibertitzeko uneekin: ezteiak, lagun arteko bazkari edo afariak,...

Narbarteko Esku dantza

Jada egiten ez den irri dantza da. Baztango Esku dantza bera da. Narbarteko bertsioaren berri J. eta P. Larraldek eman ziguten: Soinua, Aita Olazaranek Antonio Elizalde txistuariari hartua eta Narbartetik (Bertizarana)...

ERRAZKINGO INGURUTXOA

Errazkingo Ingurutxoa ez da egun dantzatzen. Ikus IRIBASKO INGURUTXOA edo UITZIKO INGURUTXOA  

Alliko Silla dantza

Jadanik egiten ez den aulki dantza da. Bere lekukotasuna J.M. Beltranek eman zigun (Beltran, 2016, 13). Iribasko Silla dantza eta Etxarri-Larraungoaren berdintsu dantzatzen zen.

Azkarateko Silla dantza

Jadanik egiten ez den aulki dantza da. Bere lekukotasuna J.M. Beltranek ematen digu: Errazkingo Eraso Txiki baserriko Zelestino Artolak Azkaraten ikusitako Silla-dantzari buruzko informazioa eskeini zigun…: Azkaraten ikusi izandu nun pestako batean… silla-dantza...

IPURDI DANTZAK

Ipurdi dantza joku dantza bat zen. Jadanik, soilik Baztango dantza taldeetan mantentzen da.

Arnegiko Janpetikedanse

Jadanik egiten ez den irri dantza da. Aita Donostiak jaso zuen dantza honen melodia 1918an Arnegin. Honela deskribatzen du Donostiak: Cette danse qui, d'après son titre, semble d’origine béarnaise, m’a été dictée...

Alkozko Silla dantza

Dagoeneko egiten ez den joku dantza da. Azkuek jaso zuen dantza honen doinua eta deskribapena bere Cancionero Popular Vasco  delakoan (Azkue, 1925, 322). Berak dioen bezala, Ultzaman dantza honi Silla dantza...

Lekarozko Alki dantza

Jadanik egiten ez den dantza Lekarozko Alki dantza irri dantza bat da. Baztango Irri dantzak Baztango eta Euskal Herriko hainbat dantza taldeek mantentzen eta irakasten dituzte. Dantza hauetarik zenbait ere eskoletan...

Arnegiko Katadera dantza

Jadanik dantzatzen ez den joku dantza. Dantza honen berri eman zigun Aita Donostiak, Gure Herria aldizkarian argitaratutako partiturarekin. Donostiak argitzen du partitura hori Arnegin jaso zuela eta bi doinu gehiago eman...

Baztango Katadera dantza inguruan

Katadera dantza inguruan Baztango hiru katadera dantzetarik bat da. Baztango Irri dantzak Baztango eta Euskal Herriko hainbat dantza taldeek mantentzen eta irakasten dituzte. Dantza hauetarik zenbait ere eskoletan irakasten dira. Baztango Zartain...

AULKI DANTZAK

Katadera dantza edo Aulki dantzaren izenak, izen generiko gisa, bi dantza ezberdin biltzen ditu. Bat, zabalduena, hiru alkirekin egiten da eta dantzariak bere artean dantzatu behar dute, okertu gabe; bestea...

Beteluko Zikiro dantza

Jada egiten ez den Aulki dantza bat da.  Zikiro dantza izena dantzarekin kantatzen zen bertsoen lehenbiziko hitzetatik dator. Bere iturriak aipatu gabe, F. Arrarasek (Arraras, 1987, 40) jasotzen du herri honetako...

Larrasoañako Silla dantza

Jadanik egiten ez den aulki dantza bat da. Ematen duen deskribapena Alkozko Silla dantzarena da, baina pentsa genezake Eugirako ere balio duenik. Herri hontako dantza honen berri eta deskribapena M. José Subizak...

Iribasko Silla dantza

Jadanik dantzatzen ez den irri dantza. Hiru aulkirekin egiten den aulki dantza da. Hiru aulkiei dagozkien hiru dantzarik parte hartzen dute. Melodiaren erritmoa jarraituz nahastu gabe dantzatu behar dute aulkien artean,...

Latasako Silla dantza

Jadanik dantzatzen ez den joku dantza. Dantza honen daturik zaharrena Aita Donostiari zor diogu. Bere Obras Completas-etan agertzen zaigu dantza honen partitura, 1921ean Aita Modesto de Lekunberrik Latasan jasoa. Dantza kantatua...

Oskozko Alki dantza

Jadanik dantzatzen ez den joku dantza. Dantza honen berri eman zigun Aita Donostiak, Gure Herria aldizkarian argitaratutako partiturarekin. Argitalpen horretan eta Katadera-dantza izenburuaren azpian dantzaren deskribapena eta partitura (Arnegin jasoa) eta...

Azpirozko Alki dantza

Jadanik dantzatzen ez den irri dantza da. Dantza hau agertzen zaigu R.M. Azkueren Cancionero Popular Vasco delakoan (Azkue, 1925, 426). Bertan «Axuri beltzaren» familiakoa dela esaten du. Gerora ere, F. Arrarasek...

Loizuko Katadera dantza

Dagoeneko egin ez den irri dantza bat da. F. Arrarasek eman zigun dantza honen berri, beti ere bere iturriei buruzko informazioa eman gabe. Ematen duen deskribapena Baztango Katadera dantzarenaren antzekoa da. Aldatzen...

Jaurrietako Alki dantza

Jadanik egiten ez den irri dantza da. Jaurrietako Axuri Beltzari buruz daukagun lehendabiziko albisteak R.M. de Azkuek eman zigun bere Cancionero Popular Vasco liburuan. Bertan “Axuri Beltxa” izenarekin agertzen den dantzari...

Luzaideko Kadera dantza

Jadanik egiten ez den irri dantza da. Luzaideko Kadera dantza, aulki dantza bat zen. Hiru kaderarekin egiten zen eta dantzariak kadiren artean dantzatu behar zuten beraien artean talka egin gabe edo...

Bankako Kadera dantza

Jadanik egiten ez den irri dantza da. Bankako Kadera dantza Euskal Herrian aski zabaldua egon den irri dantza bat da. Ondoko Luzaide herrian jaso zuen M.A. Sagasetak (2011) eta aurretik ere...

Orbaizetako Irri dantza

Jadanik egiten ez den dantza da. Bere esparru naturalak plaza, taberna edo/eta etxebarnea ziren. Denborarekin dantzatzeari utzi zitzaion. Dantza kantatua omen zen eta giro informal horietan dantzatzen zen.Dantza lerro bateko korro...

LUZAIDEKO JOSTETA DANTZAK

Jadanik egiten ez diren dantzak. Luzaideko jostaketa edo josteta dantzak ez dute osatzen dantza-talde bat, Baztango Irri dantzek osatzen duten bezala. Seguruenik, azken kasu honetan hein haundi batean bizirik mantendu izanak...

Luzaideko Zapatain dantza

Egiten ez den irri dantza da. Maiz ofizioen dantzen artean sailkatu den arren, J.-M. Guilcherrek, aldiz, joku dantzen artean sailkatzen du: Il (Aita Donostiak) la range improprement parmi «les danses de métier»...

Aldudeko Zapatain dantza

Egiten ez den irri dantza da. Maiz ofizioen dantzen artean sailkatu den arren, J.-M. Guilcherrek, aldiz, joku dantzen artean sailkatzen du: Il (Aita Donostiak) la range improprement parmi «les danses de métier»...

Lasako Argi dantza

Jadanik egiten ez den irri dantza da. M.A. Sagasetak Luzaideko Josteta dantzen artean kokatzen badu ere, berez Lasakoa izan beharko zuen. Sagasetaren lekuko bakarrak ematen dio dantza honen testigantza: Dantza hau oso-osorik,...

Arnegiko Killun dantza

Jadanik egiten ez den irri dantza da. Aita Donostiak dokumentatu zuen 1918an eta 1929an argitaratu zuen Gure Herria aldizkarian: Cette danse de la lampe consiste à danser sur elle, sans l’éteindre [Kandelaren...

Donamartiriko Kadera dantza

Jadanik egiten ez den aulki dantza da. Herri honetan egin zelako berria Aitak Donostiak eman zigun.

Donibane Garaziko Katadera dantza

Jadanik egiten ez den aulki dantza da. Nafarroa Behereko hiriburuan jaso zuen Aitak Donostiak 1937an eta urte berean argitaratu zuen Gure Herria aldizkarian. Azalpentxo bat ere eman zuen: C’est la danse connue...

Alkozko Almute dantza

Jadanik egiten ez den Irri edo jostaketa dantza bat da, Almute dantza familiakoa.  Ikus Baztango Saskito dantza Saskitoa edo almutea ale-neurria da eta egurrez egina dago. Dantzatzeko ahoz behera jartzen da eta...

Arruazuko Sagarraren Adarraren

Jadanik egiten ez den Irri edo jostaketa dantza bat da, Almute dantza familiakoa.  Ikus Baztango Saskito dantza Saskitoa edo almutea ale-neurria da eta egurrez egina dago. Dantzatzeko ahoz behera jartzen da eta...

Berueteko Arbolaren Sagarraren

Jadanik egiten ez den Irri edo jostaketa dantza bat da, Almute dantza familiakoa. Saskitoa edo almutea ale-neurria da eta egurrez egina dago. Dantzatzeko ahoz behera jartzen da eta bere gainean...

Erroko Sagarraren Adarraren

Jadanik egiten ez den Irri edo jostaketa dantza bat da, Almute dantza familiakoa. Saskitoa edo almutea ale-neurria da eta egurrez egina dago. Dantzatzeko ahoz behera jartzen da eta bere gainean...

Donibane Garaziko Oihanpeko sagarraren

Jadanik egiten ez den Irri edo jostaketa dantza bat da, Almute dantza familiakoa. Saskitoa edo almutea ale-neurria da eta egurrez egina dago. Dantzatzeko ahoz behera jartzen da eta bere gainean...

Igantziko Sagarraren Adarraren

Jadanik egiten ez den Irri edo jostaketa dantza bat da, Almute dantza familiakoa. Saskitoa edo almutea ale-neurria da eta egurrez egina dago. Dantzatzeko ahoz behera jartzen da eta bere gainean...

Labaiengo Sagarraren iarraren

Jadanik egiten ez den Irri edo jostaketa dantza bat da, Almute dantza familiakoa. Saskitoa edo almutea ale-neurria da eta egurrez egina dago. Dantzatzeko ahoz behera jartzen da eta bere gainean...

Iholdiko Almute dantza

Jadanik egiten ez den Irri edo jostaketa dantza bat da. Saskitoa edo almutea ale-neurria da eta egurrez egina dago. Dantzatzeko ahoz behera jartzen da eta bere gainean doinuaren erritmoa eramaten...

Nafarroa Behereko Sagarraren Adarraren

Jadanik egiten ez den Irri edo jostaketa dantza bat da, Almute dantza familiakoa. Saskitoa edo almutea ale-neurria da eta egurrez egina dago. Dantzatzeko ahoz behera jartzen da eta bere gainean...

Narbarteko Aldapeko Sagarraren

Jadanik egiten ez den Irri edo jostaketa dantza bat da, Almute dantza familiakoa. Saskitoa edo almutea ale-neurria da eta egurrez egina dago. Dantzatzeko ahoz behera jartzen da eta bere gainean...

Urrozko Sagarraren adarraren

Jadanik egiten ez den Irri edo jostaketa dantza bat da, Almute dantza familiakoa. Saskitoa edo almutea ale-neurria da eta egurrez egina dago. Dantzatzeko ahoz behera jartzen da eta bere gainean...

Zugarramurdiko Sagarraren adarraren

Jadanik egiten ez den Irri edo jostaketa dantza bat da, Almute dantza familiakoa. Saskitoa edo almutea ale-neurria da eta egurrez egina dago. Dantzatzeko ahoz behera jartzen da eta bere gainean...

Erroibarko La sequía

Jadanik egiten ez den irri dantza da. Daukagun testigantza bakarra Joseba Ozkoidi eta Maria Martínez ortzadarkideek eman ziguten: En Mezkiritz, Orondritz y Aintzioa recuerdan que los casados bailaban «Ia sequía», danza festiva...

Esnozko Katadera dantza

Jadanik egiten ez den irri dantza. Katadera dantza edo Katedra dantza Erroibar osoan ezagun izan da, baina dantzatu, «batez ere Zilbetin eta Esnotzen praktikatu da, eta Biskarretan eta Loizun egin dela...

Bizkarretako Katedra dantza

Jadanik egiten ez den irri dantza. Katadera dantza edo Katedra dantza Erroibar osoan ezagun izan da, baina dantzatu, «batez ere Zilbetin eta Esnotzen praktikatu da, eta Biskarretan eta Loizun egin dela...

Erroibarko Lapiko dantza

Jadanik egiten ez den irri dantza da. Baso dantza izena jarri badiogu arren, lekukoek ez zuten izenik ere aipatu. Izan ere, nahiz eta baso bat ardoaren inguruan ez dantzatu, dantza honen...

LA MANFULLÉ

Jadanik egiten ez den dantza da.

EL PERICÓN

Jadanik egiten ez den dantza.

Zilbetiko Izenik gabeko dantza

Jadanik egiten ez den irri dantza. Erroibarko ikerketa egin zenean izenik gabeko dantza hau deskribatu zioten Ortzadarko ikerketa taldeari: De esta misma localidad [Zilbeti] hemos tenido conocimiento de la existencia de una...

Baigorriko Hartz dantza

Jadanik egiten ez den irri dantza da. Aita Donostiak Gure Herria aldizkariko «gehigarri musikalean» berrargitaratu zuen, Zurrume dantzari eskeinitako artikulutxoan (Donostia, 1934, s.m., 3). Hor Milafranga, Lekaroz eta Amaiurko bertsioak agertzen...

Oskozko Gerriko dantza

Jadanik dantzatzen ez den irri dantza da. Ikus Baztango Paxa dantza Aita Donostiak Aita Fermin de Oscozengandik jaso zuen dantza honen melodia 1912. urtean eta Euskal Eres Sortan argitaratu zuen (Donostia,...

Aurizko Ezkila Fraile dantza

Jadanik dantzatzen ez den irri dantza da. Dantzariak ilara batean jarrita, lehendabizikoa jarraitu behar zuten eta berak egiten zituen mugimenduak edota ekintzak, errepikatu. Ondoko bideoan ikus daitekeen Ezkila frailea, Galdakaoko Andra...

Legasako Ipurdi dantza

Jadanik dantzatzen ez den Irri dantza da. Legasako Ipurdi dantzaren berri Baztango txistularia izan zen Antonio Elizalderengandik jaso zuen Aita Donostiak (Donostia, 1994, 2025). Koreografiaren deskribapenik ez dakar, baina doinuari erreparatuz,...

Orreagako Ezkila Frailea

Jadanik dantzatzen ez den irri dantza da. Dantzariak ilara batean jarrita, lehendabizikoa jarraitu behar zuten eta berak egiten zituen mugimenduak edota ekintzak, errepikatu. Ondoko bideoan ikus daitekeen Ezkila frailea, Galdakaoko Andra...

Altsasuko Lehenbiziko Zortzikoa

Dantzarien taldea osatu ondoren dantzatzen da. Aurretik eta deia jotzen den bitartean, dantzariak, binaka jarrita, saltoak egiten dituzte tokian. Gero lehenbiziko bikoteak zubia egiten du eta gainontzeko dantzari bikote guztiak...

Altsasuko Bigarren Zortzikoa

Lehenbiziko zortzikoa bukatuta, lehengo bikoteak zubi berri bat egiten du bigarren zortzikoa hasi aurretik.  Bigarren zortzikoaren ezaugarri nagusia zera da: Dantzagaiak, aurrerantz dantzatu ordez, atzerantz egiten du, bere bikotekideari begira. Zortzikoa egiten...

Altsasuko Hirugarren Zortzikoa

Pertsona gonbidatua dantza taldean sartuta, lehen bikoteka zeuden dantzariak orain soka batean jartzen dira. Aurreko Zortzikoetan bezala, honetan ere zubia egiten da hasi aurretik. Gainontzeko dantzariak ibiltzen segi dezakete lehengo dantzariaren...

Altsasuko Zortzikoaren Jota

Hirugarren zortzikoa bukatzen delarik, dantzariek zirkulu bat osatzen dute plazan eta fandango eta porrusalda dantzatzen dute. Fandangoak hiru mugimendu ditu.

Altsasuko Zortzikoaren Porrusalda

Fandangoaren ondoren, porrusalda. Altsasuko Zortzikoan dantzatzen den porrusaldak ezaugarri bereziak ditu. Dantzaren gehiena, dantzariak zirkuluan orratzen kontrako norantzan mugitzen dira ohiko porrusaldaren urrats bat tartekatzen dituztela.

Altsasuko Laugarren Zortzikoa

Porrusaldaren ondoren dantzariek soka berreskuratzen dute eta lehendabiziko bikoteak zubi berri bat egiten du. Zortzikoa bukatzen delarik, etenik gabe zubi egiten da baina oraingoan biribilketa erritmoarekin.

Altsasuko Zortzikoaren Kalejira

Kalejira aurreko zortzikotik bereizi gabe egiten da. Behin zortzikoa bukatuta, lehengo bikoteak zubia egiten du jada biribilketa erritmoarekin eta dantzari guziak, dantzatuz, pasatzen dira haren azpitik. Esan behar da dantzariak...

Uharte Arakilgo Zortzikoaren ondoko Fandangoa

Zortzikoaren azken errepikapenaren ondoren dantzatzen da. Fandangoa dantzatzeko Zortzikoaren korro bikoitza mantendu da 2015 arte; ordudanik korro bakarrean dantzatzen da. Hiru mugimendu koreografiko ditu.

Uharte Arakilgo Zortzikoaren ondoko Porrusalda

Fandangoaren ondoren dantzatzen da. Porrusalda dantzatzeko Fandangoaren korro bikoitza mantendu da 2015 arte; ordudanik korro bakarrean dantzatzen da. Hiru mugimendu koreografiko ditu.

Uharte Arakilgo Zortzikoaren ondoko Kalejira

Kalejira arrunta da. Porrusaldaren atzean soka bat egiten da, plazatik zirkunboluzioak ematen dituena. Honekin Zortzikoa bukatutzat ematen da.

UHARTE ARAKILGO ZORTZIKOA

Uharteko zortzikoa herriko jaietan herriko plazan San Joan egunean dantzatzen den dantza berreskuratua da. Dantza maiordomoek hasten dute, eta ondoren, dantzarekin bat egin nahi duenak parte har dezake, bikoteka jarriz...

Corellako Paseo «El Villar»

Aurreko «Paseo con castañuelas» ordezkatzen duen dantza berria da. Doinua Ortzadar Elkarteak sortu du eta koreografia Ortzadar taldeko kidea den Jabiertxo Otxoak. «El Villar» paseoa ez da Tambarriak genero honen dantzatu duen...

Corellako «Don Javier»

Makil dantza. Tambarria Dantza Taldeak 2019an aurkeztu zuen Cabanillasen, Erriberako Paloteadoen Topaketaren testuinguruan. Dantza hau Corellan dantzatzen zen 70-80ko hamarkadetan. Antzinako dantzarien testigantzen arabera, Corellara dantzak irakastera etorri zen Don...

Corellako «Fugenike» Arku dantza

2025ean sortutako dantza. Koreografia Jabiertxo Otxoarena (Ortzadar Elkartea) da eta doinua Jabitxu Perez de Obanosena (Tuterako Gaiteroak).

Corellako Tambarria Jota

2025ean sortutako makila-jota. Koreografia Jabiertxo Otxoarena da (Joseba Anduezaren laguntzarekin, biak ortzadarkideak) eta doinua Jabitxu Perez de Obanosena (Tuterako Gaiteroak).

Corellako «El Juncal» Zinta dantza

Zinta dantza, Mikel Petrirenak (Ortzadar) 2025ean sortu zuen Corellako gazteriaren peña batzuk kantatzen zuten kanta popular bat oinarri harturik («Don Pele»). Koreografia Jabiertxo Otxoarena (Ortzadar Elkartea) da.

AGOIZKO AGRAMONDARREN ETA BEAUMONDARREN DANTZAK

Agramondarren eta Beaumondarren dantzak, edo Agoizko dantzak, estilo aunitzeko dantzen bilduma da. Dantzen sorkuntza helburu garbi batekin egin zen: Agoitzi berezko dantzak ematea. Beraien artean ezpata dantzak, zinta dantzak, eta...

Agoizko Trenzado de Peana

.

Agoizko Destrenzado de Peana

Bandera dantzatu ondoren, Magdalena erregina jeisten da eta idulkia desegiten da.

Agoizko Agurra

Bi bandoetako kapitainek dantzatzen duten dantza. Bukatzean haien ezpatzak lurrean iltzatzen dute, Agoizko armarria irudikatuz.

Agoizko Zinta dantza

Dantza femeninoa da, "Pelaireen Dantza" izenez ere ezagutzen dena. Zinta dantza atipikoa da eta hiru zati ditu. Lehenengoan, dantzariak bi ilaratan jarrita daude eta hagarik gabeko zintak txirikordatzen dituzte. Lehen...

Agoizko Martxa

Trenzado de Peana dantzaren ondoren eta etenik gabe, Erregina erregeordearen pertsonaia idulki horretara igotzen da «bere koroa alde bakoitzeko kapitainei, Pedro Nafarroakoa eta Luis Beaumontekoai, beren ezpatak lurrean iltzatzen dutenak»,...

Agoizko Karrika dantza

Bando bakoitzak (agramondarrak eta beaumontarrak) Agoitzen zehar egiten duen kalejira da. Bando bakoitza bere aldetik doa Nafarroa Behereko Plazan elkartzeko. Nafarroako Magdalena erregina erregeordea ordezkatzen duen gigantak lagundu ohi dio...

Agoizko Lehenengo Ezpata dantza

Agoizko lehengo ezpata dantza da eta «gerrakoetako» bat. Agramondarren eta beaumondarren arteko borrokaldi bat irudikatu nahi du, Erdi Aroko Nafarroan zeuden bi bando taldeak. Hanka altxatuz egiten dituzten «aizturrak» buruz buruko...

Agoizko Bigarren Ezpata dantza

Agoizko bigarren ezpata dantza da eta «gerrakoetako» bat. Agramondarren eta beaumondarren arteko borrokaldi bat irudikatu nahi du, Erdi Aroko Nafarroan zeuden bi bando taldeak. Borrokaldi baten sinbolizazioa dela eta, ezpatekin ematen diren...

Agoizko Hirugarren Ezpata dantza

Agoizko hirugarren ezpata dantza da eta «gerrakoetako» bat. Agramondarren eta beaumondarren arteko borrokaldi bat irudikatu nahi du, Erdi Aroko Nafarroan zeuden bi bando taldeak. Borrokaldi baten sinbolizazioa dela eta, ezpatekin ematen diren...

Giratxoa

Gira ta bira, lurrera erori arte.

Dantzen bilatzailea