ALMUTE DANTZAK

Ficha técnica

Otras denominaciones: Saskito dantza, Laka dantza, Xarmantia, Sagarraren adarraren

Descripción breve: Jadanik soilik Baztanen egiten den irri dantza da. Irri edo joku dantza bat da. Saskitoa edo almutea ale-neurria da, bolumenarena, eta egurrez egina dago. Dantzatzeko ahoz behera jartzen da eta bere gainean doinuaren erritmoa eramaten da dantzan edota inprobisazioak egiten. Egun Baztanen egiten da, baina hau soilik dantza taldeen eginkizunetan eta eskoletan.

Pueblo: ALMUTE DANTZAK

Tipos de danzas que hay en este ciclo:

Danzas que forman este ciclo:

Cuándo

Fecha: Sin datos

Periodicidad: Sin datos

Dónde

Lugar: Sin datos

Recorrido: Sin datos

Descripción

Almutea laboreak neurtzeko tresna izan da. Larralde txistulariek ematen digute saskitoaren deskribapena:

Lau kantonekoa 14,1 zm barnetik eta 17 zm kanpotik; sakontasuna edo ondure 8,9 zm (Larralde, 1991, 32)

Almutearen bestelako neurriak J.M. Beltranek eman zizkigun:

Iribasko Almuteak, kanpotik, luzera-zabalera, alde bakoitzak 175mm. eta alturaz 107mm ditu, barrutik 137mm x 90mm (Beltran, 1995, 35).

Baztanen mantendu da soilik eta hau ere han sortutako dantza taldeetan dantza-maisuei esker. Bere hedapena oso haundia izan da Euskal Herrian. Nafarroan ia-ia mendialde osoan aurkitzen da izen ezberdinekin.

Bere izena, bere gainean dantzatzeko erabiltzen den tresnari dagokio (Saskitoa, Almutea, Laka) edo dantzatzeko erabiltzen den kantaren lehendabiziko hitzei (Aldapeko, Aldapeko sagarraren, Sagarraren igarraren, etab.). Luzaiden bertsio bitxi bat dago. Hemen saskitoaz edo lakaz landa, baldosa baten gainean egin daiteke.

Berez, almute dantzaren esparrua zabal liteke beste dantza batzuetara, zeinetan dantzariaren trebetasuna «leku ttipi eta berean» (Sagaseta, 2011, 297) dantzatzen neurtzen den, hala nola, Argi dantzak edo Killun dantzak eta Baso dantzak.

Ikus Baztango Saskito dantza

Documentación asociada

Informantes: Sin datos

Bibliografía:

Arrarás, F. (1987). Danzas e indumentaria de Navarra. Merindad de Pamplona, I y II. Institución «Príncipe de Viana».

Azkue, R.M. de (1968). Cancionero Popular Vasco. Gran Enciclopedia Vasca.

Beltran, J.M. (1995). Silla-dantza eta Almute-dantza. Iribasko bi dantza-jokuak. Sukil. Cuadernos de Cultura Tradicional, I. Ortzadar Euskal Folklore Taldea.

Beltran, J.M. (2016). Larraungo herri-dantzak. Soinuenea Fundazioa.

Donostia, J.A. de (1994). Obras Completas. Cancionero Vasco. IV Danzas. Eusko Ikaskuntza.

Sagaseta, M.A. (2011). Luzaideko Ddantzak. Herritar Berri/Astero.

Galería de videos

Almute dantzak.Navarra Cuatro Estaciones 1964. Carnaval de Lantz.

Almute dantzak.Raices RTVEko dokumentala año 1974.

Almute dantzak.Carnavales de Lanz 2008. E. Monesma Pyrenne.

Galería de fotos