ABLITASKO DANZA DEL PLEGO
Ficha técnica
Cuándo
Dónde
Descripción
Desagertutako adierazpen folklorikoa. Aspaldiko Danza del Pliego beste dantza batera garatu da, Danza del Plego (berria) fitxan ikus daitekeena.
Documentación asociada
Arellano Sada, Pedro (1933): Folklore de la Merindad de Tudela. En Anuario de la Sociedad de Eusko-Folklore, nº 13, pp. 147-218. Folklore de la Merindad de Tudela (Navarra),
Galería de videos
Galería de fotos
Indumentaria
Eguneroko jantziak
Música
Descripción histórica
Dantza honen lehengo albistea Pedro Arellanok ematen digu 1933. urtean argitaratutako artikuluan. Dantza honetan bi dantzarik parte hartzen zuten: batak paperezko orri bat zeraman sorbaldan gerrikotik zintzilik eta besteak su eman behar zion eskuan eramaten zuen kandela batekin. Dantza tabernan edota etxean dantza zitekeen, apustu eta irri egiteko unean. Hauxe da Arellanok ematen duen deskripzioa:
“Ablitasen dantzatzen da lagun bilera edota familiaren ospakizun baten harira.
Dantzariak bi dira, batak paper zati bat eramaten du atzetik eutsita; besteak kandela bat piztuta eskuan. Lehenak hasten da dantzan, kopla hau kantatuz:
Y no me lo quemarás
el plego, plego, plego;
y no me lo quemará
el plego por detrás
Bigarrenak, kantuaren eta musikaren konpasean, saiatu behar da besteak daraman papera erretzen kandelarekin, helburu zaila kontutan hartzen badugu egiten dituen mugimendu azkarrak” (Arellano, 1933, 199)
Kandela eramaten duen dantzariak erantzuten dio besteari, baina aipatu artikuluan ez da agertzen erantzuna:
Y si te lo quemaré
el plego, el plego, el plego;
y si te lo quemaré
el plego de papel.
Ortzadar Elkarteak Erriberako makil dantzak ikertzeko lanekin hasten da dantza honen berreskurapena, 1977-78 neguan. Ikerketa lan horren emaitza izan zen Erribera ikuskizunaren baitan dantzatu egin zen Danza del plego.
1994an Ablitasko Mendianike Dantza Taldeak herrian bertan hasi zuen dantzaren berreskurapena. Arellanoren lana oinarri hartuta, bertako jendearen oroimenean sustatu zuten lana, 60 urtetik gorako pertsona gehienek oroitzen baitzuten kanta osoa. Baina lehen aipatu bezala, honek ekarri zuen dantzaren garapena.
Bi dantzari.