Billantzikoa

Ficha técnica

Otras denominaciones: Sin datos

Descripción breve: Baztango mutil dantza. Tradizio baztandarraren gaur egungo unean, Billantziko dantzatzen ohi den bigarren mutil dantzaren izena da. Hau, Hiru puntukoaren ondoren eta etenik gabe dantzatzen da, biak bat balira bezala. Mutil dantza erraza, urrats gutxikoa eta dantzari andana biltzen ohi duena. Billantzikori buruz daturik zaharrenak Aita Donostiak eman zizkigun 1913an. Bilduma horretan agertzen zen lehendabiziko tokian “Iru puntukoa (Billantziko aintzinean)” (Donostia, 1994; 1954). Izen aldatzearen lehendabiziko albistea dugu. Bernardo Zalduak bere aldetik azaldu zigun bere 1932ko eskuizkribuan: Inmediatamente (tras el aunitz urtez) (y sin interrupción) comienza el baile. Es costumbre general hacerlo con el "Billantziko", o por lo menos por algunas de sus fases. [Segidan [Aunitz urtez egin ondoren] (eta etenik gabe) dantza hasten da. Ohitura orokorra da “Billantzikorekin” egitea edo, bederen, bere faseetako batzuekin] (Jordá, 1973) Billantziko honen soinua gaur egun Hiru puntuko izenarekin ezagutzen dugunaren berbera da. Zalduak segitzen du: En la actualidad a continuación de este baile y sin interrupción, se baila al ritmo (negra= 170) otro que empieza así .... .... siguen las figuras 15, 14, 15, 12, 13, 14, 15 del “Tellarin”(…) Antiguamente no se bailaba este baile de “txalos” a continuación del” BILLANTZIKO” sino que en su lugar se danzaban sin interrupción las 2 “mutildantzas” que siguen por el orden en que se describen. [Egun, (mutil)dantza honen segidan, etenik gabe eta “beltza=170” erritmoan, beste bat dantzatzen da eta honela hasten dena (…). Aintzinean ez zen dantzatzen “txalo” dantza hau “BILLANTZIKOren” segidan, baizik eta etenik gabe ondoko 2 “mutil dantzak” dantzatzen ziren eta deskribatzen diren hurrenkeran]. (Jordá, 1973) Segidan jotzen eta dantzatzen den hori gure Billantzikoa da. Gero, 1943an Aita Donostiak beste bilduma bat egin zuen Maurizio Elizalderengandik jasotako materialarekin: Musika kopia hau Maurizio Elizaldek egindako beste baten arabera egina dago (Donostia, 1970). Bilduma horren barnean mutil dantzak jaso zituen eta Billantziko izena bi modutan agertzen zaigu:  alde batetik Iru puntukoari lotuta (“Iru Puntukoa (Billantziko)”, eta bestetik bereizita, mutil dantza gisa) eta dantzaldiaren hasieraren ohar deskriptibo bat ematen du: … Dantzaldia “Irupuntukoak” hasten du, aintzinean “Villancico” (Donostia, 1994; 1971)

Pueblo: Billantzikoa

Tipos de danzas que hay en este ciclo:

Danzas que forman este ciclo:

Cuándo

Fecha: Sin datos

Periodicidad: Sin datos

Dónde

Lugar: Sin datos

Recorrido: Sin datos

Descripción

Sin datos

Documentación asociada

Informantes: Sin datos

Bibliografía:

AZKUE, R.M. (1968). Cancionero Popular Vasco. Gran Enciclopedia Vasca. Bilbao.
DONOSTIA, J.A. (1994). Cancionero Vasco. IV Danzas. Eusko Ikaskuntza. Donostia.
ELIZALDE, Maurizio (1971): Baztango dantzak. Herrikoi Musika Sorta 2-3. Herri Gogoa.
GUILCHER, J.M. (1975) : « Les mutil dantza du Haut-Baztan. Hirur Puntukoa ». Bulletin du Musée Basque (Baiona). 67, 1-20.
JORDÁ, E. (1973). “Nota preliminar a un manuscrito de Bernardo de Zaldua”. Boletín de la Real Sociedad Vascongada de Amigos del País.(Donostia). Año XXIX, cuaderno 4º, 556-581.
LARRALDE, Xabier; LARRALDE, Patxi (1991). Baztango Folklorea. IZ Estudioa. Donostia

Galería de videos

Billantzikoa.Navarra Cuatro Estaciones 1964. Carnaval de Lantz.

Billantzikoa.Raices RTVEko dokumentala año 1974.

Billantzikoa.Carnavales de Lanz 2008. E. Monesma Pyrenne.

Galería de fotos