Iribasko Almute dantza
Ficha técnica
Otras denominaciones:
Sin datos
Descripción breve:
<p dir="ltr">Jadanik egiten ez den aulki dantza da.</p>
<p dir="ltr">Bere lekukotasuna J.M. Beltranek ematen digu:</p>
<p style="padding-left: 60px;" dir="ltr">negu aldean, baserrietan egiten zituzten lanetako bat artazuriketa izenekoa da. Ilunabarretan, koadrilan elkartuta izaten ziren artoa zuritzen eta aletzen. “Almutea” aletutako arto-alea neurtzeko erabiltzen zen. Lan horiek egiten zituzten bitartean kontu kontari eta kantatzen aritzen ziren gazteen arteko giro onean eta lanaren atsedenean edo bukaeran, han elkartutakoak, askotan Almute dantza egiten zuten.</p>
<p style="padding-left: 60px;" dir="ltr">Dantza-joko hay egiteko, inguruan, zirkuluan eserita dagoen jendearen erdian, almutea ahoz behera lurrean jartzen da.</p>
<p style="padding-left: 60px;" dir="ltr">Dantzatu behar duena horren gainera igotzen da eta orduan besteak dantza-joko honetako den kantu bat kantatzen hasten dira, txalo joka erritmoa markatuz.</p>
<p style="padding-left: 60px;" dir="ltr">Kantuarekin batera, dantzaria besoak altxatuz eta gora behera nahiz alde batera eta bestera mugituz, erritmo horretan dantzan hasteen da. Oinen puntetan jarrita, hankekin (belaunetatik okertuta) aurrera eta atzera, gora eta behera eginez, eta baera gorputza biratzen. Zaila da oreka mantentzea eta almutitik erori gabe kantua bukatzea. Hori izaten da dantzari guztien helburua.</p>
<p style="padding-left: 60px;" dir="ltr">Denek, beraien trebetasuna erakutsi nahian, ahal zen eta zailena egiten saiatzen ziren eta bere saiotetik ongi ateratzen baziren, jendearen txaloak jasoko zituzten, bestela, oreka galtzerakoan erdi eroriz, oinak behaztopatzen zutenean edo erortzen baziren, guztien irria eta burla jasoko zuten (Beltran, 2016, 15)</p>
<p dir="ltr">Ikusi <a href="https://www.dantzatlas.navarchivo.com/eu/node/402">BAZTANGO SASKITO DANTZA</a></p>
<p dir="ltr">Erabiltzen zen kanta hauxe da:</p>
<p style="padding-left: 60px;" dir="ltr">Baratzeko, aldapeko, sagarraren, agarraren, igarraren,</p>
<p style="padding-left: 60px;" dir="ltr">puntaren puntan.</p>
<p style="padding-left: 60px;" dir="ltr">Txoriñua zegoan kantari.</p>
<p style="padding-left: 60px;" dir="ltr">Bat txiruliruli,</p>
<p style="padding-left: 60px;" dir="ltr">bi txiruliruli.</p>
<p style="padding-left: 60px;" dir="ltr">Nork dantzatuko du soinu hori ongi.</p>
<p style="padding-left: 60px;" dir="ltr">Alangoixian naiz,</p>
<p style="padding-left: 60px;" dir="ltr">Olangoixian naiz,</p>
<p style="padding-left: 60px;" dir="ltr">Alangoixin, olangoixin, frailia naiz.</p>
<p style="padding-left: 60px;" dir="ltr">Dantzatu naiz eta jakin ez.</p>
<p style="padding-left: 60px;" dir="ltr">Egin dezan, egin dezan buelta bat aldrebes,</p>
<p style="padding-left: 60px;" dir="ltr">“Peroi otra bez”.</p>
<p style="padding-left: 60px;" dir="ltr">Marikulatxo,</p>
<p style="padding-left: 60px;" dir="ltr">Mirakulatxo,</p>
<p style="padding-left: 60px;" dir="ltr">eraion haur hori Katalintxo (Beltran, 2016, 53).</p>
Pueblo:
Iribasko Almute dantza
Tipos de danzas que hay en este ciclo:
Danzas que forman este ciclo:
Cuándo
Fecha:
Sin datos
Periodicidad:
Sin datos
Dónde
Lugar:
Sin datos
Recorrido:
Sin datos
Descripción
Sin datos
Documentación asociada
Informantes:
Sin datos
Bibliografía:
Beltran Argiñena, J.M. (2016): Larraungo herri-dantzak. Larraungo herrietan XX. mende hasieratik erdialdera arte egiten ziren dantzak. Soinuenea Fundazioa, Oiartzun.
Galería de videos
Iribasko almute dantza.Navarra Cuatro Estaciones 1964. Carnaval de Lantz.
Iribasko almute dantza.Raices RTVEko dokumentala año 1974.
Iribasko almute dantza.Carnavales de Lanz 2008. E. Monesma Pyrenne.
Galería de fotos
Indumentaria
Sin datos
Música
Músicos:
Sin datos
Instrumentos:
Sin datos
Audios:
00:00
01:03
Uharte Arakil. Zortzikoa. Iruñeko Gaiteroak. F.: Dantzan.eus
Uharte Arakil. Fandangoa, 2013. Iruñeko Gaiteroak. F.: Dantzan.eus
Uharte Arakil. Porrusalda, 2013. Iruñeko Gaiteroak. F.: Dantzan.eus
Uharte Arakil. Kalejira, 2013. Iruñeko Gaiteroak. F.: Dantzan.eus
Autor de las grabaciones:
Sin datos
Partituras:
Evolución:
Sin datos
Descripción histórica
Sin datos
Participantes-dantzaris:
Sin datos
Transmisión y salvaguarda
Transmisión:
Sin datos
Procedencia de la información:
Sin datos
Diagnóstico:
Sin datos