BAZTANGO SASKITO DANTZAK

Ficha técnica

Otras denominaciones: Almute dantza

Descripción breve: <p dir="ltr">Joku dantza hau buruz behera jarritako almute baten gainean dantzatzean datza.</p>

Pueblo: BAZTANGO SASKITO DANTZAK

Tipos de danzas que hay en este ciclo:

Danzas que forman este ciclo:

Cuándo

Fecha: Sin datos

Periodicidad: Sin datos

Dónde

Lugar: Sin datos

Recorrido: Sin datos

Descripción

Irri edo joku dantza bat da. Saskito dantza Almute dantzen familiakoa da. Bere izena, bere gainean dantzatzeko erabiltzen den tresnari zor dio (Saskitoa, Almutea, Laka) edo dantzatzeko erabiltzen den kantaren lehendabiziko hitzei (Aldapeko, Aldapeko sagarraren, Sagarraren igarraren, etab.). Baztanen almuteari «saskitoa» deitzen diote eta hortik izena. Saskitoa, beraz, almute bat da, ale-neurria da, bolumenarena, eta zurez egina dago. Ahoz behera jartzen da eta bere gainean doinuaren erritmora dantzatzen da, bi oinetan txandaka jauzi eginez. Larralde txistulariek eman ziguten saskitoaren deskribapena:

Lau kantonekoa 14,1 zm barnetik eta 17 zm kanpotik; sakontasuna edo ondure 8,9 zm (Larralde, 1991, 32)

Dantza Baztango bailaran mantendu egin da eta hau, soilik, bailarako dantza taldeen testuinguruan eta eskoletan.

Documentación asociada

Informantes: Sin datos

Bibliografía:

Arrarás, F. (1987). Danzas e indumentaria de Navarra. Merindad de Pamplona, II. Institución «Príncipe de Viana».

Azkue, R.M. de (1925). Cancionero Popular Vasco. Vol I, Tomo III (Ed. 1990). Euskaltzaindia

Donostia, J.A. de (1994). Obras Completas. Cancionero Vasco. IV Danzas. Eusko Ikaskuntza.

Fernandez de Larrinoa, K. (2006). Calendario de fiestas y danzas tradicionales en el País Vasco. Eusko Jaurlaritza.

Larralde, J. eta Larralde, X. (1991). Baztango Folklorea I. IZ.

Galería de videos

Baztango saskito dantzak.Navarra Cuatro Estaciones 1964. Carnaval de Lantz.

Baztango saskito dantzak.Raices RTVEko dokumentala año 1974.

Baztango saskito dantzak.Carnavales de Lanz 2008. E. Monesma Pyrenne.

Galería de fotos

Indumentaria

Sin datos

Música

Músicos: Larralde, J., Larralde, X.

Instrumentos: Txistua, danbolina eta atabala (edo ttun-ttuna)

Audios:

00:00 01:03

Uharte Arakil. Zortzikoa. Iruñeko Gaiteroak. F.: Dantzan.eus

Uharte Arakil. Fandangoa, 2013. Iruñeko Gaiteroak. F.: Dantzan.eus

Uharte Arakil. Porrusalda, 2013. Iruñeko Gaiteroak. F.: Dantzan.eus

Uharte Arakil. Kalejira, 2013. Iruñeko Gaiteroak. F.: Dantzan.eus

Autor de las grabaciones: Sin datos

Partituras:

Karlos Irujo - Ortzadar

Evolución: Sin datos

Descripción histórica

Dantza honen lehen partiturak Aita Donostiari zor dizkiogu. Doinuaren lehen partitura Lekarozen jaso zuen 1913an «Sagarraren adarraren iñarraren» izenpean (Donostia, 1994, 1934); ondoren Arraiozen jaso zuen 1918an («Sagarraren adarraren»; Donostia, 1994, 1915) eta Elizondon, 1919an («Sagarraren igarraren»; Donostia, 1994, 1919). Hala ere, ez zuen Saskito dantza inoiz aipatu, nahiz eta bildumaren biltzaileak kasu guztietan «"Almute-dantza" taldekotzat» sailkatzen duen.

R.M. Azkuek doinu horren beste bertsio bat ere jaso zuen Bozaten, data adierazi gabe.

Azkenik, aita Antonio Elizalderengandik ikasi zuen Maurizio Elizaldek 1943an. «Mutildantzak (1943 )» izenburupean, baztandar mutil dantzak eta «Irri dantzak» biltzen dira Aita Donostiaren Obra Osoetan (Donostia, 1994, 1970), eta horien artean dago Saskito dantza. Kasu honetan, melodiak ez dauka abesteko moduko letrarik.

Azkenik, Xabier Larraldek eta Patxi Larraldek euren melodia (partitura eta soinua) kaleratu zuten Baztango Folklorea diskoan, oraingoan hitzez

Sagarraren adarraren iñarraren puntan

puntaren puntan,

xoria zegoen kantari

Xiruliruli, xiruliruli,

nork kantatu ote daku soñu eder hori? (Larralde eta Larralde, 1991, 32)

Participantes-dantzaris: Sin datos

Transmisión y salvaguarda

Transmisión:

Baztango dantza taldeetan eta eskoletan

Procedencia de la información: Karlos Irujo - Ortzadar

Diagnóstico: Sin datos