LIZARRAGA-ERGOIENAKO ZORTZIKO DANTZA

Ficha técnica

Otras denominaciones: Sin datos

Descripción breve: <p>Lizarragako Zortziko dantza Sakanako zortzikoen esparruan kokatzen da. Hala ere, galdu egin zen eta bere berreskurapenean zortzikoaren eta ingurutxoaren aztarnak aurkitzen ditugu orain egiten diren dantzetan. Ohiko den bezala, Zortziko dantza fandango, porrusalda eta kalejirarekin bukatzen da.</p>

Pueblo: LIZARRAGA-ERGOIENAKO ZORTZIKO DANTZA

Tipos de danzas que hay en este ciclo:

Danzas que forman este ciclo:

Cuándo

Fecha: San Adriango Festak (ekainaren 16): ekainaren 3. asteburuko larunbatean, 20’00etan g.g.b.

Periodicidad: Urtero

Dónde

Lugar: Plaza Nausiye

Recorrido: Sin datos

Descripción

Lizarragako Zortziko dantza herriko festetan dantzatzen da. Dantza berria da. Eguna mendian, San Adrian baselizan pasa ondoren, arratsaldeko seiak aldera herrira, alkatearen etxera jeisten dira eta hor Udalak auzatea ematen du (gazta eta ardoa). Bitartean, dantzatu behar direnak arropaz aldatzen dira eta herriko eskolatik ateratzen dira desfilean plazara abiatzeko eta bertan Zortziko dantza dantzatzeko.

Dantza ezberdinez osatua dago Zortzikoa, batzuk soka dantzan egiten direnak eta besteak bikoteka. Bukatzeko fandango eta porrusalda egiten dira. Sokan egiten diren dantzak batez ere sokan aitzindariak edo aurreskua denak dantzatzen ditu. Hainbat zortziko dantzatzen dira eta bakoitzean dantzari ezberdin bat dantzatzen da. Zortzikoak bukatuta zubi bat egiten da eta ingurutxoaren «Belauntziko» edo zortzikoaren antza duten dantzak egiten dira, dantzariak binaka jarrita. Bikotekide batek besteari dantzatzen dio eta horretarako hasierako zortzikoak erabiltzen dira, bai musikak, bai koreografiak ere. Fandango eta porrusalda dantzatu aurretik beste zubi bat egiten da eta dantzariak korroan jarrita geratzen dira.

Documentación asociada

Informantes: Urtero

Bibliografía: Sin datos

Galería de videos

Lizarraga-ergoienako zortziko dantza.Navarra Cuatro Estaciones 1964. Carnaval de Lantz.

Lizarraga-ergoienako zortziko dantza.Raices RTVEko dokumentala año 1974.

Lizarraga-ergoienako zortziko dantza.Carnavales de Lanz 2008. E. Monesma Pyrenne.

Galería de fotos

Indumentaria

Neskak: baserritarrez

Mutilak: praka urdinak, alkandora zuria, herriko zapia eta txapela. Oinetan espartin zuriak.

Música

Músicos: Bautista Lasa, Pello Mikelez

Instrumentos: Txistua eta danbolina

Audios:

00:00 01:03

Uharte Arakil. Zortzikoa. Iruñeko Gaiteroak. F.: Dantzan.eus

Uharte Arakil. Fandangoa, 2013. Iruñeko Gaiteroak. F.: Dantzan.eus

Uharte Arakil. Porrusalda, 2013. Iruñeko Gaiteroak. F.: Dantzan.eus

Uharte Arakil. Kalejira, 2013. Iruñeko Gaiteroak. F.: Dantzan.eus

Autor de las grabaciones: Etxarri Aranazko Txistu Taldea

Partituras:

Karlos Irujo - Ortzadar

Evolución:

Aspaldi, Ihabarko ttunttuneroa. Horren ondoren Etxarri Aranazko Karasatorre gaiteroa eta Lizarrako Elizaga gaiteroak ere. Azken musikaria Etxarri Aranazko soinularia zen Josetxo Itsua izan zen.

Erabiltzen diren melodiak Sakanako gainontzeko herrietan aurki daitezkeenak dira, adibidez, Etxarri Aranazko Dantzakian

Descripción histórica

Lizarragako Zortziko dantza, 1960-70. hamarkadan galdu zen. Berreskurapena 2006an gauzatu zen eta Migel Navarro eta Jone Agirreren eskutik heldu zen. Haiek jaso zituzten Zortziko dantzaren soinuak herriko aitonamonengandik. Etxarri Aranazko gaiteroa izan zen Karasatorreren semearengana jo zuten gero eta horrek aitak jotzen zituen partiturak eman zizkien. Herriko zaharrengandik dantzakera jasotzeko modurik ez zegoen eta Karasatorrek emandako partiturak ikusita, hor Ingurutxo eta zortzikoen melodiak aurkitzen ziren. Dantza hauek izan ziren Lizarragako Zortziko dantza zaharberrituaren oinarria.

Bere azken agerpenetan, Zortziko dantza festetako dantzaldia hasteko dantzatzen zen.

Participantes-dantzaris:

Edonork parte har lezake dantzan

Transmisión y salvaguarda

Transmisión:

Entseguak hasten dira festak izan baino bi hilabete lehenago.

Procedencia de la información: Karlos Irujo - Ortzadar

Diagnóstico: Sin datos